خَيِّرْهُ ، فَإِذَا اخْتَارَ فَلَا تَعْرِضَنَّ لِمَا اخْتَارَهُ . ثُمَّ اصْدَعِ الْبَاقِيَ صَدْعَيْنِ ، ثُمَّ خَيِّرْهُ ، فَإِذَا اخْتَارَ فَلَا تَعْرِضَنَّ لِمَا اخْتَارَهُ . فَلَا تَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يَبْقَى مَا فِيهِ وَفَاءٌ لِحَقِّ اللَّهِ فِي مَالِهِ ؛ فَاقْبِضْ حَقَّ اللَّهِ مِنْهُ ) .
آن گاه امام عليه السلام مىافزايد : « و اگر صاحب مال پشيمان شد و از تو تقاضا كرد كه تقسيم را تجديد كنى ، تقاضاى او را بپذير و آن دو دسته را با هم بار ديگر مخلوط كن سپس همان گونه كه در بار اوّل انجام دادى ، تقسيم را تكرار كن تا حق خدا را در مال او دريافت دارى » ؛ ( فَإِنِ اسْتَقَالَكَ « 1 » فَأَقِلْهُ ، ثُمَّ اخْلِطْهُمَا ثُمَّ اصْنَعْ مِثْلَ الَّذِي صَنَعْتَ أَوَّلًا حَتَّى تَأْخُذَ حَقَّ اللَّهِ فِي مَالِهِ ) .
در اينجا دو نكته حائز اهميت است : نخست اينكه مفهوم جملههاى بالا اين نيست كه به هنگام تقسيم كردن خوبها را در يك بخش قرار بدهند و متوسطها را در بخش ديگر آن گاه مالك را مخير سازند كه يكى از آن دو بخش را انتخاب كند زيرا اولا معمولًا گوسفندان يا شتران در شرايط عادى مخلوط هستند و به هنگام تقسيم ، طبعا بخشى از خوب در يك طرف و بخشى در طرف ديگر قرار مىگيرد . ثانيا : اين كار نوعى قرعهكشى است و در مفهوم قرعهكشى اين جمله نهفته است كه بايد تقسيمى نسبتاً عادلانه صورت گيرد و بعد يكى از دو بخش را بوسيلهء قرعه يا بوسيلهء انتخاب شخصى جدا كنند .
نكتهء ديگر اينكه مىدانيم كه در زكات شتر ، سن و سال آنها در مقدار زكات تأثير دارد و مثل زكات گوسفند نيست ، بنابراين يا بايد مسألهء سن و سال در اين تقسيم كردن رعايت گردد و يا بگوييم كه اين نوع تقسيم ناظر به مسألهء زكات گوسفند و گاو است .
هامش
( 1 ) . « استقال » از ريشهء « استقالة » به معناى طلب فسخ كردن و به هم زدن قراردادى يا توافقى است و ريشهءاصلى آن قيلولة است كه معناى خواب نيمروز يا استراحت در نيمروز است . از آنجا كه هنگامى كه انسان از قراردادى پشيمان مىشود اگر آن را به هم زنند و فسخ كنند مايهء راحتى او مىگردد ، اقاله به آن اطلاق شده و مطالبهء آن استقاله است .