جدا كرده و در جاى مناسبى غرس مىكنند و تعبير به « أَوْلَادِ نَخِيلِ » به همين مناسبت است و اين كار دو فايده دارد : نخست اينكه فضاهاى خالى نخلستان بدين وسيله پر مىشود و به گفتهء امام عليه السلام « تُشْكِلَ أَرْضُهَا غِرَاساً » .
اين جمله همان گونه كه مرحوم سيد رضى در پايان وصيّتنامه آن را توضيح داده مفهومش اين است كه آنقدر از نهالهاى جديد نخل استفاده شود و نخلستان پر درخت شود كه براى بيننده تشخيص آن مشكل گردد كه آيا اين همان نخلستان سابق است .
به هر حال تأكيد امام عليه السلام بر گسترش عمران و آبادى اين موقوفات ، قابل توجّه است به خصوص اينكه گفته مىشود اگر نهالهاى كنار نخل را به زودى قطع كنند و براى فروش آماده كنند گاهى به خود نخل آسيب مىرساند ، بنابراين لازم است آن را تا زمان معينى حفظ كنند و بعد طبق دستور امام عليه السلام و مطابق مفاد وقفنامه آن را در همان نخلستان و در همان سرزمينى كه پرورش يافته و از همه جا براى رشد و نمو آن مساعدتر است بنشانند .
اين دستور نه تنها براى موقوفات امام عليه السلام كه براى تمام موقوفات قابل توجّه است ، هر چند متأسفانه متوليان سودجو گاه برعكس آن عمل كرده و نخلستان را در معرض آفات قرار مىدهند ، چرا كه اگر نخلستان پر نخل نباشد سرما و گرما زودتر به آن آسيب مىرساند ؛ اما هنگامى كه تمام زمين نخلستان پر از نخل شود ، آفات و آسيبهاى آن كمتر خواهد بود .
اين سخن بدان معنا نيست كه فاصلههاى معقول در ميان درختان ناديده گرفته شود كه آن هم سبب تضعيف باغ مىشود .
در ضمن به اين نكته بايد توجّه كرد كه بچههاى نخل ممكن است جزء منافع محسوب شوند و حرمت بيع وقف شامل آن نگردد ؛ ولى با اين حال امام عليه السلام مىفرمايد تا زمانى كه خود نخلستان آن را نياز دارد به خارج از نخلستان نفروشند .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٩