حضرت داشته و بخشى ديگر به همهء نيازمندان و مؤمنان .
جملهء « وَ أَصْدَرَهُ مَصْدَرَهُ » اگر ضمير « مصدره » به موقوفه برگردد ، مفهومش اين است كه امام حسين عليه السلام نيز همان گونه كه امام حسن عليه السلام دربارهء درآمد موقوفه عمل مىكرد ، عمل كند و اگر ضمير به امام حسن عليه السلام برگردد مفهومش اين است كه همان روش امام حسن عليه السلام را دنبال كند ، گر چه نتيجهء هر دو يكى است ؛ ولى از نظر تفسير عبارت ، با هم متفاوتند و در هر حال احتمال اوّل قوىتر به نظر مىرسد . « 1 »
آن گاه امام عليه السلام به سراغ شرح بيشترى براى موقوف عليهم مىرود و مىفرمايد :
« پسران فاطمه عليها السلام همان مقدار از اين موقوفه سهم دارند كه پسران على ( از غير فاطمه عليها السلام ) سهم دارند » ؛ ( وَ إِنَّ لِابْنَيْ فَاطِمَةَ مِنْ صَدَقَةِ عَلِيٍّ مِثْلَ الَّذِي لِبَنِي عَلِيٍّ ) .
اين جمله دو تفسير دارد : نخست همان كه در بالا اشاره شد كه استفادهء امام حسن و امام حسين عليهما السلام از حق التوليه ، مانع استفادهء آنها از درآمد آن موقوفه به عنوان موقوف عليهم نيست . آنها هم متولى هستند و هم در زمرهء موقوف عليهم .
تفسير دوم اينكه امتيازى در استفادهء از اين موقوفه ميان هيچ يك از فرزندان على عليه السلام نيست ؛ چه آنها كه از نسل فاطمه عليها السلام هستند و چه آنها كه از همسران ديگر امير مؤمنان عليه السلام .
امام عليه السلام در اين جمله نمىفرمايد : « فرزندان من از نسل فاطمه » بلكه مىگويد فرزندان فاطمه عليها السلام و اين براى نهايت احترام به مقام شامخ آن حضرت است .
امام عليه السلام در ادامهء ، به بيان اين نكته مىپردازد كه چرا توليت را به فرزندان فاطمه عليها السلام سپرده است نه ساير فرزندانش ؛ مىفرمايد : « و من سرپرستىآن را به
هامش
( 1 ) . عبارتى كه در روايت كافى به جاى اين روايت آمده ، نشان مىدهد كه تفسير دوم مناسبتر است زيرا در عبارت كافى چنين آمده : « و ان حدث بحسن حدث و حسين حى . . . و ان حسينا يفعل فيه مثل الذى امرت به حسناً » كه مفهومش اين است كه امام حسين عليه السلام همان برنامهاى را در مورد موقوفه اجرا مىكند كه امام حسن عليه السلام دستور اجراى آن را داشت . ( كافى ، ج 7 ، ص 50 )