و جملهء ديگر حضرت كه مىفرمايد : « حتى تشكل أرضها غراسا » از فصيحترين سخنان است و مفهوم آن اين است كه آنقدر درختان و نهالهاى خرما زياد شود و صحنهء نخلستان را بپوشاند به گونهاى كه هر كس آن را قبلا ديده باشد تشخيص آن بر او مشكل شود و گمان كند به سرزمين ديگرى گام نهاده است » .
نكتهها
1 . پاسخ به دو سؤال
دربارهء اين وصيّتنامه چند سؤال مطرح است :
1 . از تعبير وصيّتنامه استفاده مىشود كه امام عليه السلام اموال قابل ملاحظهاى داشته است كه آنها را در حيات خود وقف نموده است ، با توجّه به زهد فوق العادهء آن حضرت ، اين اموال از كجا بدست آمده بود ؟
همان گونه كه در بالا نيز به طور اشاره بيان كرديم ، امام عليه السلام سه منبع درآمد داشت ؛ يكى منبع سهم غنايم كه عايد همهء سربازان اسلام مىشد و گاه مبلغ قابل توجّهى را تشكيل مىداد . دوم اينكه خراج اراضى خراجيه كه تعلق به عموم مسلمانان داشت ، نه خصوص جنگجويان و مقدار آن بعد از فتوحات اسلامى بسيار زياد بود ، سهمى از آن نيز به امام عليه السلام تقديم مىشد . سوم اينكه امام عليه السلام ساليان دراز به غرس اشجار و تربيت نخلستان پرداخت و باغهاى متعدّدى ايجاد كرد سپس آنها را به صورت وقف خاص و عام در آورد ، بخشى را براى فرزندان خود و آل ابىطالب و بنى هاشم و بخشى را به عنوان انفاق فى سبيل اللَّه قرار داد و اگر مالى از آن حضرت به ارث باقى ماند ، مقدار كمى بود .
در روايات نيز آمده است كه براى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز اموال و باغاتى بود كه خلفا به بهانهء اينكه پيغمبران چيزى از خود به ارث نمىگذارند تمام آنها را جزء بيتالمال كردند .