زيرا آن منع بسبب حكم الهى بوده كه امارت هيچ بخشى از حكومت اسلامى را نبايد به ظالمان و مفسدان داد و اين حكم همچنان به قوت خود باقى است ؛ اين مسأله امرى سياسى و گذرا نبوده كه با تغيير شرايط سياسى عوض شود .
اين سخن در واقع پاسخى است به كسانى كه مىگويند آيا بهتر نبود امام عليه السلام به طور موقّت شام را به معاويه واگذار مىكرد و بعد از استقرار حكومت خود از او پس مىگرفت .
آنها كه چنين مىگويند ، به اين نكته توجّه ندارند كه اگر امام عليه السلام حكومت شام ( و طبق بعضى از نقلها حكومت مصر ، چون آن را نيز تقاضا داشت ) به معاويه واگذار مىكرد و پايههاى حكومتش تقويت مىشد ، تكان دادن او از جايش امكان نداشت در حالى كه ما مىبينيم امام عليه السلام با لشكريانش در صفين او را تا آستانهء شكست قطعى و دفع شر او از كشور اسلام پيش برد و اگر ناآگاهى و خباثت بعضى از كسانى كه ظاهراً در لشكر امام عليه السلام بودند نبود ، كار يكسره مىشد .
سپس به پاسخ دومين بخش از نامهء او پرداخته مىفرمايد : « و اما اينكه گفتهاى جنگ ( صفين ) همهء عرب را جز اندكى در كام خود فرو برده ، آگاه باش آن كس كه بر حق بوده ( و در راه خدا شهيد شده ) جايگاهش بهشت است و آن كس كه به راه باطل كشته شده در آتش است » ؛ ( وَ أَمَّا قَوْلُكَ : إِنَّ الْحَرْبَ قَدْ أَكَلَتِ الْعَرَبَ « 1 » إِلَّا حُشَاشَاتِ « 2 » أَنْفُسٍ بَقِيَتْ ، أَلَا وَ مَنْ أَكَلَهُ الْحَقُّ فَإِلَى الْجَنَّةِ ، وَ مَنْ أَكَلَهُ الْبَاطِلُ فَإِلَى النَّارِ ) .
سپس به پاسخ سومين بخش از نامهء او كه گفته بود من با تو از نظر جنگ و لشكر يكسان هستيم ( هر دو براى يك هدف مىجنگيم و يك چيز مىطلبيم ) پرداخته و مىفرمايد : « و اما اينكه ادعا كردهاى ما در جنگ و نفرات ( از تمام
هامش
( 1 ) . طبق بعضى از روايات در جنگ صفين چهل و پنج هزار نفر از لشكر شام و بيست و پنج هزار نفر از لشكر عراق كشته شدند .
( 2 ) . « حشاشات » جمع « حشاشة » به معناى نفس آخر و واپسين دم است .