لبطون قبوركم ، و سكنا لطول وحشتكم ، و نفسا لكرب مواطنكم ) .
امام عليه السّلام در سه جملهء نخست ، جايگاه اطاعت خدا را در وجود انسان مشخص مىكند ؛ ابتدا آن را به صورت لباس زيرين ، نه لباس رويين كه تنها جنبهء خودنمايى و ظاهرسازى و رياكارى داشته باشد ، معرّفى مىكند آنگاه از آن فراتر رفته و آن را به درون جسم مىكشاند كه از لباس زيرين هم پايينتر است و باز از آن فراتر مىرود و جايگاه آن را قلب انسان معرفى مىكند .
توجه داشته باشيد كه « بين اضلاع » مفهوم دقيقش « ميان دندهها » ست و از آنجا كه قلب در درون سينه قرار دارد و دندهها از هرطرف آن را احاطه كرده ، اشارهء لطيفى به قلب است .
البتّه بايد توجه داشت كه قلب ، مركز ادراكات نيست ؛ ولى رابطهء نزديكى با مغز و روح انسان دارد و هرپديدهاى كه در روح ظاهر مىشود . نخستين اثرش در قلب نمايان مىگردد .
جملهء « أميرا فوق أموركم » اشاره به اين است كه حاكميت فرمان خدا بايد در تمام مسائل زندگى اعم از فردى و اجتماعى و سياسى جارى باشد .
جملههاى « و منهلا لحين ورودكم . . . » اشاره به آثار مثبت و بركات فراوان اطاعت خدا در زندگى مادى و معنوى انسانهاست روح را سيراب مىكند و انسانها را به اهداف والاى خود مىرساند ، در مقابل مشكلات از او دفاع مىكند و در عالم برزخ و قبر و روز قيامت مايهء آرامش است . سپس حضرت در ادامه به ذكر علّت لزوم اطاعت پروردگار پرداخته ، مىفرمايد : « زيرا اطاعت خداوند وسيلهء حفظ از حوادث مرگبارى است كه اطراف انسان را فراگرفته و وحشتهايى كه ( هرلحظه ) انتظار آن مىرود ، و ( نيز ) حفظ از
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 680
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٨٠