بالألقاب ، و لا يضارّ بالجار ، و لا يشمت « 1 » بالمصائب ، و لا يدخل في الباطل ، و لا يخرج من الحقّ ) .
جملهء « لا يضيع ما استحفظ » مفهوم وسيعى دارد كه همهء امانتهاى الهى و مردمى را شامل مىشود . از نماز گرفته كه قرآن دربارهء آن مىگويد «
« وَ الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُونَ »
مؤمنان كسانى هستند كه بر نمازهاى خود محافظت دارند ( از ريا و سمعه و هركارى كه به صحت نماز و يا قبول آن لطمه مىزند ) » . « 2 »
همچنين امانتهاى ديگرى ؛ مانند قرآن مجيد و احكام اسلام ، فرزندانى كه خدا به آنها داده و امانتهاى مختلفى كه مردم به آنها مىسپارند براى حفظ آنها سخت مىكوشند و هرگز به سبب سهلانگارى و غفلت و كوتاهى ، آنها را تباه نمىكنند .
جملهء « لا ينسى ما ذكّر » اشاره به همهء تذكّرات و يادآورىهاى مفيدى است كه از سوى خداوند و اولياء اللّه و معلّمان راستين و دوستان بيدار نسبت به آنها شده است ؛ آرى آنها افراد فراموشكارى نيستند كه درسهاى هدايت را ناديده بگيرند و به آن پاىبند نباشند و هرگاه وسوسههاى شيطان به سراغ آنها بيايد بىفاصله به ياد خدا و اندرزهاى اندرزگويان باايمان مىافتند و به راه بازمىگردند . قرآن مجيد مىگويد : «
« إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ »
پرهيزگاران هنگامى كه گرفتار وسوسههاى شيطان مىشوند به ياد ( خدا و پاداش و كيفر او ) مىافتند ، ناگهان بيدار مىشوند » . « 3 »
جملهء « و لا ينابز بالألقاب » اشاره به همان چيزى است كه در قرآن مجيد آمده ، مىفرمايد : «
« وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ »
يكديگر را با لقبهاى زشت و ناپسند خطاب
هامش
( 1 ) . « يشمت » از « شماتت » گرفته شده كه به معناى سرزنش كردن و در غم ديگرى شادى نمودن است .
( 2 ) . مؤمنون ، آيهء 9 .
( 3 ) . اعراف ، آيهء 201 .