دهندهاى ندا مىدهد : اهل فضل كجايند ، جماعتى از مردم برمىخيزند ( كه ما هستيم ) فرشتگان رو به آنها مىكنند و مىگويند : فضل شما در چه بود ، مىگويند : « كنّا نصل من قطعنا و نعطى من حرمنا و نعفو عمّن ظلمنا ؛ ما با كسانى كه از ما قطع رابطه كرده بودند پيوند برقرار ساختيم و به كسانى كه ما را محروم ساخته بودند عطا مىكرديم و از كسانى كه به ما ستم كرده بودند ، گذشت مىكرديم » . در اين هنگام به آنها گفته مىشود :
« صدقتم ادخلوا الجنّة ؛ راست گفتيد ( شما اهل فضيلتايد ) همگى داخل بهشت شويد » . « 1 »
قرآن مجيد نيز اين دستور را بهطور عام و گسترده به ما داده است ؛ خطاب به پيامبر مىفرمايد : «
« ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ »
بدى را به بهترين راه و روش دفع كن ( و پاسخ بدى را به نيكى ده ) » . « 2 »
آنگاه امام عليه السّلام شش وصف برجستهء ديگر پرهيزگاران را در عبارتى بسيار كوتاه و پرمعنا بيان كرده ، مىفرمايد : « سخن زشت و خشونتآميز از او دور است ، گفتارش نرم و ملايم ، منكرات از او غايب ، و معروف و كارهاى شايستهء او حاضر و آشكار ، نيكىاش روى آورده و شرّش پشت كرده است » ؛ ( بعيدا فحشه « 3 » ، ليّنا قوله ، غائبا منكره ، حاضرا معروفه ، مقبلا خيره ، مدبرا شرّه ) .
اين اوصاف ششگانه كه دوبهدو در مقابل هم قرار گرفتهاند و يكديگر را تفسير مىكنند ، اشاره به برخوردهاى اجتماعى پرهيزگاران است .
دو جملهء « بعيدا فحشه ، ليّنا قوله » اشاره به اين است كه برخورد آنان با همهء مردم با زبان خوب و تعبيرات محبّتآميز است و خشونت در گفتار و سخنان زشت از آنها دور
هامش
( 1 ) . الكافى ، جلد 3 ، صفحهء 149 .
( 2 ) . مؤمنون ، آيهء 96 .
( 3 ) . « فحشه » فحش به هركارى گفته مىشود كه از حدّ اعتدال خارج شود و به اصطلاح در حدّ فاحش قرار گيرد . بدين جهت سخنان زشت و اعمال قبيح و منكر را كه قبح و زشتى آنها آشكار است فحش مىگويند .
كلمه فاحشه و فحشا نيز از همين معنا گرفته شده است .