الحلال ؛ عبادت هفتاد جزء دارد كه از همه برتر ، به دنبال روزى حلال بودن است » . « 1 »
قرآن مجيد مىگويد : «
« يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً »
اى رسولان الهى از غذاى پاكيزه و حلال تناول كنيد و عمل صالح به جاى آوريد » . « 2 » اين تعبير ممكن است ، نشان آن باشد كه عمل صالح زاييدهء غذاى حلال و طيّب است .
تعبير به « نشاطا في هدى » ناظر به اين است كه پيمودن راه هدايت براى آنها بر خلاف افراد كوتاهفكر و كم معرفت مايهء نشاط و شادى است ؛ هرگز از پيمودن اين راه خسته نمىشوند و سلوك سبيل الهى هردم بر نشاط آنها مىافزايد .
منظور از جملهء « و تحرّجا عن طمع » اين است كه پرهيزكاران به كلّى از طمع دورند ، زيرا طمع نتيجهء وابستگى شديد به دنيا و سبب توجه به غير خدا و موجب مفاسد زيادى مىگردد . از جمله يكى از عوامل ذلّت و كينه و عداوت و حقد و حسد است ؛ طمعكاران هرگز از مال دنيا سير نمىشوند و پيوسته براى به دست آوردن آن از هرراهى كه باشد تلاش مىكنند و در واقع گرفتار اسارت دائماند ، همانگونه كه امام عليه السّلام در كلمات قصارش فرموده : « الطّمع رقّ مؤبّد ؛ طمع سبب بردگى جاويدان است » . « 3 »
به علاوه ، طمع فكر و عقل را از كار مىاندازد و انسان را گرفتار لغزشهاى بزرگ مىكند ، همانگونه كه مولا در يكى ديگر از كلمات قصارش فرموده : « أكثر مصارع العقول تحت بروق المطامع ؛ بيشترين زمين خوردن عقلها ، زير برقهاى طمع است » . « 4 »
سپس امام عليه السّلام به بيان سه وصف ديگر از اوصاف برجستهء شخص پرهيزكار پرداخته مىفرمايد : « پيوسته عمل صالح انجام مىدهد ، با اين حال ترسان است ( كه از او پذيرفته نشود . ) روز را بهپايان مىبرد در حالى كه همّ او سپاسگزارى ( نعمتهاى الهى ) است و صبح
هامش
( 1 ) . الكافى ، جلد 5 ، صفحهء 78 .
( 2 ) . مؤمنون ، آيهء 51 .
( 3 ) . نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 180 .
( 4 ) . نهج البلاغه ، كلمات قصار ، 219 .