بدترين مردم در پيشگاه خدا در روز قيامت كسى است كه مردم از شر او ترسان باشند » . « 1 »
در وصف سوم مىفرمايد : جسم آنها نحيف است . البتّه نحيف نه به آن معنا كه امروز در فارسى ما از آن مىفهميم ، بلكه به معناى لاغر است كه از يكسو نشانهء زهد و پارسايى و روزه گرفتن و از سوى ديگر دلالت بر چابكى و آمادگى براى انجام وظايف الهى دارد .
در هرحال اين وصف مانند بعضى از اوصاف ديگر همواره استثنايى دارد كه بعضى از افرادى كه برحسب ساختمان جسمانى لاغر نيستند ، در صف پرهيزكاران هستند .
در وصف چهارم اشاره به نيازهاى محدود آنها شده است ؛ نه همچون دنياپرستان زراندوز كه مانند جهنم هرچه بيابند باز هم « هل من مزيد » مىگويند . به يقين روح قناعت و حاجات خفيف ، انسان را از بسيارى از گناهان در امان مىدارد و فكر او را براى پيمودن راه حق راحتتر مىكند و همانگونه كه امام عليه السّلام در يكى از گفتارهاى كوتاه و پرمعنوى فرموده ، سبكبار مىشوند و ملحق مىگردند . « 2 »
در حديث ديگرى مىخوانيم : امام صادق عليه السّلام وارد حمام شد . صاحب حمام به آن حضرت عرض كرد : اجازه مىدهيد براى شما حمام را قرق كنيم . فرمود : « لا إنّ المؤمن خفيف المؤونة ؛ نه ، مؤمن خفيف المؤونة است ( و زندگى ساده و بىتكلّفى دارد ) » . « 3 »
در پنجمين وصف اشاره به مقام عفت آنها مىكند و روح آنها را عفيف مىشمارد ، همان عفتى كه انسان را وادار به چشمپوشى از هوا و هوس و گناه مىكند و به تعبير ديگر هواپرستى و گناه در نظر آنها بىرنگ مىشود ، به گونهاى كه از مشاهدهء صحنههاى زشت و آلوده متنفر مىشوند .
در كلمات قصار نهج البلاغه مىفرمايد : « ما المجاهد الشّهيد في سبيل اللّه بأعظم اجرا ممّن قدر فعفّ ؛ لكاد العفيف أن يكون ملكا من الملائكة ؛ پاداش كسانى كه در
هامش
( 1 ) . كنز العمال ، جلد 3 ، صفحهء 502 ، حديث شمارهء 7613 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 21 .
( 3 ) . وسائل الشيعة ، جلد 1 ، صفحهء 381 ، ابواب آداب دخول الحمام ، باب 22 ، حديث 3 .