« من يحزّب الأحزاب » اشاره به ابو سفيان است . در واقع پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله معجزه مورد تقاضاى آنها را با سه خبر غيبى كه هريك معجزهاى محسوب مىشود ، تكميل فرمود :
عدم ايمان آنها و داستان افكندن جنازه بعضى از آنها در چاه و مسئلهء جنگ احزاب كه ساليان درازى بعد از آن واقع شد .
سپس پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله به سراغ اصل تقاضاى آنها رفت و رو به درخت كرده : « فرمود :
اى درخت اگر به خدا و روز واپسين ايمان دارى و مىدانى كه من رسول خدا هستم با ريشهها از زمين كنده شو و نزد من آى و به فرمان خدا پيش روى من بايست » ؛ ( ثمّ قال صلّى اللّه عليه و آله : « يا أيّتها الشّجرة إن كنت تؤمنين باللّه و اليوم الآخر ، و تعلمين أنّي رسول اللّه ، فانقلعي بعروقك حتّى تقفي بين يديّ بإذن اللّه » ) .
خطاب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله به آن درخت نشان مىدهد كه نباتات و جمادات نيز از نوعى شعور خداداد برخوردارند و جملهء بعد از آن ، نشان مىدهد كه آنها هم داراى ايمان به خدا و روز جزا هستند ؛ اما اين ايمان و آن هوشيارى چگونه است و آيا جنبهء اختيارى دارد يا اجبارى ، مطالبى است كه دقيقا بر ما روشن نيست . آيات متعددى در قرآن مجيد نيز داريم كه اشاره به نوعى هوشيارى و ايمان در همهچيز حتى جمادات مىكند و مىگويد :
آنها نيز تسبيح و حمد خدا مىگويند كه مفسّران بهطور مشروح دربارهء آن بحث كردهاند . « 1 »
در اينجا امير مؤمنان على عليه السّلام رشته سخن را به دست مىگيرد و مىفرمايد : « قسم به كسى كه او را به حق مبعوث كرد ( كه با چشم خود ديدم ) درخت با ريشههايش از زمين كنده شد و حركت كرد ، در حالى كه ( بر اثر سرعت حركت ) طنين شديدى داشت و صدايى همچون صداى بال پرندگان ( در هنگام پرواز ) . تا در برابر رسول خدا - صلى الله عليه و آله -
هامش
( 1 ) . براى آگاهى بيشتر در مورد اين آيات به تفسير نمونه ، جلد 12 ، ذيل آيهء 44 سورهء اسراء« تُسَبِّحُ لَهُ السَّماواتُ السَّبْعُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كانَ حَلِيماً غَفُوراً »مراجعه كنيد .