و قرار ، جمّ « 1 » الأشجار ، داني الثّمار ، ملتفّ « 2 » البنى ، « 3 » متّصل القرى ، بين برّة « 4 » سمراء ، « 5 » و روضة خضراء ، و أرياف « 6 » محدقة « 7 » ، و عراص « 8 » مغدقة « 9 » ، و رياض ناضرة « 10 » ، و طرق عامرة ، لكان قد صغر قدر الجزاء على حسب ضعف البلاء ) .
امام عليه السّلام با ترسيم دقيق و زيبايى كه براى يك منطقهء خرم و سرسبز با ذكر دوازده وصف مختلف بيان فرموده ، همهء گفتنيها را در اين زمينه گفته و به تمام زيباييها كه براى يك سرزمين خرم و آباد است با دقت هرچه تمامتر ، اشاره كرده و فصاحت و بلاغت را به اوج رسانده است .
به يقين اگر خانهء خدا در سرزمين بسيار خوش آب و هوايى كه امام اوصاف آن را بيان فرموده قرار مىداد ، به گردشگاه مهمى تبديل مىشود كه گروهى براى خوشگذرانى به آنجا مىآمدند و درسهاى تربيتى و اخلاقى حج به فراموشى سپرده مىشد .
آنگاه دربارهء ساختمان خانهء كعبه مىفرمايد : « و اگر پى و بنيانى كه خانهء كعبه بر آن نهاده شده و سنگهايى كه بناى آن را بالا برده از زمرد سبز و ياقوت سرخ همراه با نور و
هامش
( 1 ) . « جم » به معناى فراوان و انبوه است .
( 2 ) . « ملتف » به معناى مجتمع و تراكم از ريشهء « لفّ » بر وزن « كف » به معناى پيچيدن گرفته شده است .
( 3 ) . « بنى » جمع « بنيه » يعنى بنا .
( 4 ) . « برّه » و « برّ » به معناى گندم .
( 5 ) . « سمراء » يعنى گندمگون .
( 6 ) . « ارياف » جمع « ريف » زمينى است كه در آن زراعت مىشود و آباد است و به معناى روستا نيز آمده است .
( 7 ) . « محدقه » يعنى محلى كه باغ و بوستان دارد .
( 8 ) . « عراص » جمع « عرصة » حياط خانه است .
( 9 ) . « مغدقة » يعنى فراوان و زياد و در اصل از « غدق » بر وزن « شفق » به معناى آب فراوان گرفته شده است .
( 10 ) . « ناضرة » به معناى شاداب و سرسبز از ريشهء « نضرة » به معناى شادابى خاصى است كه بر اثر وفور نعمت حاصل مىشود .