را بالا برده از زمرد سبز و ياقوت سرخ و درخشنده بود ، شك و ترديد در سينهها كمتر رخنه مىكرد و نيازى براى تلاش ابليس جهت سيطرهء بر قلوب نبود و وسوسههاى پنهانى از مردم منتفى مىشد ؛ ولى خداوند ، بندگانش را با انواع شدائد مىآزمايد و با انواع مشكلات ، متعبّد مىسازد و با اشكال گوناگون گرفتاريها امتحان مىكند تا تكبر را از قلوب آنها خارج سازد و تواضع و فروتنى را در نفوسشان جاى دهد تا درهاى فضل و رحمتش را به روى آنان بگشايد و اسباب آسان عفوش را در اختيارشان قرار دهد .
شرح و تفسير چرا كعبه در ميان باغهاى سرسبز نيست ؟
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه در تكميل آنچه در بخش پيشين گذشت به اين نكته اشاره مىفرمايد كه خداوند مىتوانست خانهء كعبه را در خوش آب و هواترين مناطق زمين قرار دهد و بنايش را با سنگهاى گرانبهاى زينتى بسازد ؛ ولى چنين نكرد مبادا مردم متوجه جهات مادى شوند و اجر و پاداششان كم گردد و در بيان اين معنا چنان داد سخن داده كه از آن زيباتر و گوياتر تصور نمىشود ، مىفرمايد : « اگر خداوند سبحان مىخواست خانهء محترم خود و اماكن پرعظمتش را در ميان باغها و نهرها و سرزمينهاى هموار و آرام و پردرخت كه ميوههايش در دسترس باشد داراى بناهاى فراوان و آباديهاى به هم پيوسته در ميان گندمزارها و باغهاى خرم و پرگل و گياه و روستاهاى سرسبز و زمينهاى پرآب و گلزارهاى پرطراوت و جادههاى آباد قرار دهد ، مىتوانست امّا در اين صورت به همان نسبت كه آزمون ، سادهتر بود پاداش و جزا نيز كوچكتر مىشد » ؛ ( و لو أراد سبحانه أن يضع بيته الحرام ، و مشاعره « 1 » العظام ، بين جنّات و أنهار ، و سهل
هامش
( 1 ) . « مشاعر » جمع « مشعر » به معناى محلى است كه بعضى از اعمال حج در آنجا انجام مىشود و به جهت آن « مشعر » مىگويند كه شعارهاى اسلامى در آنجا اجرا مىگردد و نيز فكر و شعور و انديشه را به كار مىاندازد .