دنبال خود مىكشد و تشنهتر مىكند و سرانجام اميد او را به يأس مبدّل مىسازد و يا همچون اعتماد بر ديوارى شكسته است كه به زودى فرومىريزد و انسان زير آوار آن مىماند .
* * *
نكته مرگ را فراموش نكنيد
نه تنها امير مؤمنان كه همهء معلمان اخلاق و هاديان راه نجات ، و از همه بالاتر قرآن مجيد براى بيدار كردن خفتگان بر مسئلهء مرگ و پايان زندگى تكيه مىكنند و بارها يادآور مىشوند كه اين زندگى جاودان نيست و به سرعت زوال مىيابد ؛ كودكان ديروز جوانان امروز و جوانان امروز پيران فردا هستند و پيران فردا همچون برگ خزان با تندباد اجل فرومىريزند و به صفوف گذشتگان مىپيوندند .
توجه به اين حقيقت راستى عبرتانگيز و بيدارگر است ؛ بسيارى از مردم در عمل آن چنان هستند كه گويى زندگى جاويد دارند ، حال آنكه به حيات خود تا يك ساعت ديگر اطمينان ندارند . توجه به اين نكته كافى است كه انسان را از مركب غرور پياده كند و چشمان او را بر حقايق بگشايد و راه را به انسان نشان دهد .
ياد مرگ و پايان زندگى هنگامى اثربخشتر مىشود كه انسان در حوادثى كه هنگام مردن رخ مىدهد كاملا دقّت ورزد و امورى را كه مولاى ما امير مؤمنان در خطبهء بالا انگشت بر آن نهاده بررسى كند ، جدا شدن از عزيزان ، فاصله گرفتن از ثروتها ، كاخها و مقامها ، بيگانه شدن از همهء دوستان و فرود آمدن در وادى خاموشان و پنهان شدن زير تودههاى خاك تيره و از همه مهمتر بسته شدن پرونده زندگى و عدم امكان جبران خطاهاى گذشته ، همهء اينها به راستى بهترين واعظ و اندرزگوست .