أكياسها ، على إحداث بعوضة ، ما قدرت على إحداثها ، و لا عرفت كيف السّبيل إلى إيجادها ) .
اين سخن نه تنها در زمان صدورش از امام عليه السّلام واقعيت داشت ، بلكه امروز نيز كاملا صادق است ، زيرا اگر همهء دانشمندان جهان ، جمع شوند تا پشهاى بيافرينند توانايى ندارند ، زيرا مسئلهء پيدايش حيات از موجودات بىجان همچنان لاينحل باقى مانده است . افزون بر اين ، ساختمان پشه از نظر بالها و پاها و مغز و اعصاب و دستگاه تغذيه و توليدمثل به قدرى پيچيده و ظريف و دقيق است كه به فرض مسئله پيدايش حيات هم حل شود باز دانشمندان از انجام دادن مثل آن عاجزند .
جملههاى ( ما قدرت على إحداثها ، و لا عرفت كيف السّبيل إلى إيجادها ) هر يك به نكتهاى اشاره دارد . جمله اوّل اشاره به عجز انسانها و حيوانات از ايجاد پشه و جمله دوم اشاره به عدم آگاهى به عوامل و اسباب آن است .
همين معنا در قرآن مجيد نيز دربارهء آفرينش مگس آمده است كه مىفرمايد : «
« إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ »
كسانى را كه غير از خدا عبادت مىكنيد هرگز قادر نيستند مگسى بيافرينند هرچند همگى بر اين كار اجتماع كنند » . « 5 »
در ادامهء اين سخن مىافزايد : « ( نه تنها نمىتوانند پشهاى بيافرينند ، بلكه ) عقول آنها در كشف اسرار آفرينش آن حيران مىماند و قواى آنها در اين راه ناتوان مىشود . و سرانجام پس از تلاش فراوان شكستخورده و وامانده بازمىگردند و به اعتراف به شكست خود و اقرار به ناتوانى از ايجاد پشهاى مىكنند . حتى به ناتوانى خود از نابود ساختن آن نيز اذعان دارند » ؛ ( و لتحيّرت عقولها في علم ذلك و تاهت ، و عجزت
هامش
( 5 ) . حج ، آيهء 73 .