كنندهاى از چنگ قدرتش نمىگريزد تا بر او پيشى گيرد و به هيچ ثروتمندى نياز ندارد تا به او روزى دهد » ؛ ( هو الظّاهر عليها بسلطانه و عظمته ، و هو الباطن لها بعلمه و معرفته ، و العالي على كلّ شيء منها بجلاله و عزّته . لا يعجزه شيء منها طلبه ، و لا يمتنع عليه فيغلبه ، و لا يفوته السّريع منها فيسبقه ، و لا يحتاج إلى ذي مال فيرزقه ) .
دليل همهء اين صفات در واقع قدرت و علم بىپايان اوست ، آن كس كه قدرت نامحدود دارد بر همه چيز غالب است و بر همهء موجودات برترى دارد ، چيزى بر او غالب نمىشود و كسى از حيطهء قدرتش نمىتواند بگريزد و طبعا نياز به هيچ كس ندارد ، چون بر هرچيز قادر و تواناست .
همچنين كسى كه علمش بىپايان است از درون و برون اشيا آگاه است و اساسا درون و برون براى او معنا ندارد ، همانگونه كه قوى و ضعيف ، دور و نزديك و بالا و پايين همه نزد او يكسان است .
بديهى است توجه به اين صفات افزون بر بالا بردن سطح معرفت انسان نسبت به خدا ، آثار بسيار مهمى در تربيت نفوس و تزكيهء انسان دارد .
آنگاه در ادامه شرح قدرت پروردگار در پهنهء جهان هستى مىافزايد : « تمامى اشيا در برابرش خاضع و فرمانبردار و در مقابل عظمتش ذليل و خوارند . هيچ موجودى قدرت فرار از محيط حكومتش به خارج از آن را ندارد تا از پذيرش سود و زيان او خوددارى كند » ؛ ( خضعت الأشياء له ، و ذلّت مستكينة لعظمته ، لا تستطيع الهرب من سلطانه إلى غيره فتمتنع من نفعه و ضرّه ) .
آرى همهء جهان ملك خداست و قوانين او در همه جا حكومت مىكند و هرجا برويم تحت سلطهء او هستيم و بيرون از آن چيزى جز عدم نيست و فرار به جاى ديگر مفهومى ندارد .
در اينجا اين سؤال براى شارحان نهج البلاغه مطرح شده كه فرار از زيان قابل درك
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٢٥