مخلوقات متنوع و بيشمار ، نه نياز به سابقه دارد و نه نياز به كمك .
آنگاه به سراغ چهرهء ديگر از قدرت بىپايان او مىرود و مىفرمايد : « خداوند زمين را آفريد و آن را در جاى خود ثابت نگه داشت بىآنكه اين كار او را به خود مشغول سازد و در عين حركت و بىقرارى به او ثبات بخشيد . بدون هيچ پايهاى آن را برپا كرد و بىهيچ ستونى آن را برافراشت و از كژى و اعوجاج نگاه داشت و از سقوط و درهم شكافتن آن جلوگيرى كرد » ؛ ( و أنشأ الأرض فأمسكها من غير اشتغال ، و أرساها على غير قرار ، و أقامها به غير قوائم ، و رفعها به غير دعائم ، و حصّنها من الأود « 1 » و الإعوجاج ، و منعها من التّهافت « 2 » و الإنفراج « 3 » ) .
امروز اين مطلب براى همه ما مسلم است كه ميليونها سال است كره زمين به دور خود و به دور خورشيد در مدار معينى در حركت است و اين حركت سريع به قدرى منظم و آرام است كه ساكنان زمين هرگز آن را احساس نمىكنند و به همين دليل دانشمندان پيشين كره زمين را مركز عالم و ثابت مىدانستند .
اين چه قدرتى است كه زمين با اين همه عظمت را در ميليونها سال در عين حركتهاى متعدد ، آن را ثابت نگهداشته بىآنكه پايهاى بخواهد و يا ستونى داشته باشد و يا اينكه با گذشت اين همه زمان شكافى بردارد و اجزاى آن درهم بريزد ؛ آيا جز قدرت عظيم پروردگار مىتواند چنين برنامهاى براى زمين تنظيم كند ؟
امروز ما مىدانيم قرار گرفتن زمين در فاصله معينى از خورشيد و در وضعى كاملا يكنواخت و آرام ، نتيجهء تعادل دقيقه قوهء جاذبه و دافعه است . براساس نيروى جاذبه به هردو جسم يكديگر را نسبت مستقيم جرمها و به نسبت معكوس مجذور فاصلهها جذب مىكنند . اين نيرو سبب مىشود كره خاكى ما به سرعت به سوى خورشيد پيش رود و
هامش
( 1 ) . « اود » به معناى فشار و سنگينى است كه گاه موجب كجى و اعوجاج مىشود .
( 2 ) . « تهافت » يعنى فروريختن و خرد شدن .
( 3 ) . « انفراج » به معناى شكاف برداشتن است .