محكمة ، تزجر عنه ، أو تدعو إليه ) .
به بيان ديگر ، خداوند نسبت به همهء اوامر و نواهيش اتمام حجّت فرموده و رسول خدا در رساندن پيام الهى كوتاهى نكرده ؛ اصول را روشن ساخته و فروع را تبيين كرده است ، بنابراين جايى براى ابداعات اين و آن نگذاشته است .
در ادامه مىفرمايد : اين احكام مخصوص زمان پيامبر نبود ، بلكه « رضا و خشم ( و قانون ) او در گذشته و حال و آينده يكسان است » ؛ ( فرضاه فيما بقي واحد ، و سخطه فيما بقي واحد ) .
بنابراين نبايد بعضى به اين بهانه متوسل شودند كه احكام عصر پيامبر مخصوص آن زمان بوده و با تغيير زمان و دگرگونى محيط بايد اجتهاد تازهاى به راه اندازيم ! در واقع اين جملهء امام اشاره به مضمون حديث معروف نبوى است : « حلال محمّد حلال أبدا إلى يوم القيامة و حرامه حرام أبدا إلى يوم القيامة » . « 1 »
در ادامهء اين سخن و در تأكيد وحدت برنامههاى الهى دربارهء همهء انسانها ، اعم از آيندگان و گذشتگان و حال ، مىافزايد : « بدانيد خداوند هيچگاه از شما خشنود نمىشود به كارى كه بر پيشينيان به سبب آن ، خشم گرفته ، و هرگز بر شما خشمگين نمىشود به چيزى كه از پيشينيان راضى شده است . ( آرى ) شما در راه روشنى گام برمىداريد ( كه همهء انبيا به آن دعوت كردهاند ) و همان سخنى را مىگوييد كه بزرگان پيش از شما گفتهاند » ؛ ( و اعلموا أنّه لن يرضى عنكم بشيء سخطه على من كان قبلكم ، و لن يسخط عليكم بشيء رضيه ممّن كان قبلكم . و إنّما تسيرون في أثر بيّن ، و تتكلّمون برجع قول قد قاله الرّجال من قبلكم ) .
همهء اين تعبيرات اشاره به آن است كه اصول تعليمات انبيا و رجال وحى يكى است و برنامهء سعادت و تكامل انسانها كه از سوى خدا به وسيلهء مردان وحى ابلاغ شده است
هامش
( 1 ) . الكافى ، جلد 1 ، باب البدع و الرأى و المقاييس ، حديث 19 .