اگر مىگوييم او همه چيز حتى ذرات غبارى را كه تندبادها در هوا به پرواز در مىآورند ، مىداند به جهت آن است كه همه جا حضور دارد و اگر مىگوييم او همه جا حضور دارد به اين معناست كه وجود و هستى او نامحدود است و چيزى جدا از او تصور نمىشود و بر هر چيز احاطه دارد و اگر مىگوييم زمان و مكان ندارد ، به دليل آن است كه زمان بر اثر حركت به وجود مىآيد و مكان به واسطهء محدود بودن انسان است ؛ ولى وجود نامتناهى حركتى به سوى نقص و يا كمال ندارد و چون از همه چيز بىنياز است ، به مكان نيازى نخواهد داشت كوتاه سخن اين كه اگر بخواهيم خداشناس خوبى باشيم بايد تمام صفات مخلوقات را كه از محدود بودن و نيازهاى آنها سرچشمه گرفته از آن ذات بىمثال نفى كنيم .
2 - اهداف بعثت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله
در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى ، به ويژه در نهج البلاغه دربارهء هدف بعثت انبيا و مخصوصا پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله سخنان بسيارى وجود دارد ؛ از جمله در اين بخش از خطبهء مورد بحث ، تعبيرات پر معنايى ديده مىشود . امام عليه السّلام يكى از اهداف رسالت پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله را شرح حقايقى بيان فرموده كه مىتواند اشاره به هر حقيقت يا حقايق مربوط به مبدأ و معاد و اصول عقايد باشد و ديگر بيان ارزشهاى اخلاقى ؛ آن گونه كه از خود پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل شده است : « إنّما بعثت لأتمّم مكارم الأخلاق ؛ من براى اين مبعوث شدم كه ارزشهاى اخلاقى را به كمال برسانم » . « 1 » و ديگر اين كه رسالتهاى الهى را در زمينهء احكام دين تبيين كند و نشانههاى هدايت را آشكار سازد و سرانجام اين كه پردههاى جهل و كور دلى را از چشم جان انسانها دور نمايد . او هم معلّمى است بزرگ و هم مربى آگاه و هم رهبرى فرزانه و هم راهنمايى خبير و پر مايه .
هامش
( 1 ) كنز العمال ، جلد 3 ، صفحهء 16 . ( حديث 52175 ) .