مانند رنگ پرهاى او بر تمام رنگهاى برترى دارد و ( در واقع ) همانند شكوفههاى زيباى پراكندهء تمام گلهاست ؛ با اين تفاوت كه نه باران بهارى آن را پرورش داده و نه حرارت و تابش آفتاب تابستان ! » ( و قلّ صبغ إلّا و قد أخذ منه بقسط ، و علاه بكثرة صقاله و بريقه « 1 » ، و بصيص « 2 » ديباجه و رونقه « 3 » ، فهو كالأزاهير المبثوثة ، لم تربّها أمطار ربيع ، و لا شموس قيظ « 4 » ) .
دقّت در اين ويژگىهاى پنج گانهء طاووس علاوه بر آن چه بخشهاى پيشين گذشت از يك سو عظمت و قدرت خيره كنندهء نقاش چيره دستى را نشان مىدهد كه اين همه زيبايى و شادابى و طراوت را در يك موجود جمع كرده و آن را به صورت نمونهاى از تمام زيبايىها آفريده است كه دقّت در همين آفريده ، انسان را به آفريدگار مىرساند و اگر هيچ دليلى بر وجود پروردگار جز همين مخلوق بديع نبود براى پى بردن به خالقش كافى بود و هر قدر انسان در آن بيشتر دقّت مىكند در برابر عظمت و جلال آفريدگارش خاضعتر مىشود و سرانجام زبانش به اين شعر شاعر باذوق مترنّم مىگردد :
زيبندهء ستايش آن آفريدگارى است * كارد چنين دل آويز نقشى ز ماه و طينى
و از سوى ديگر به عظمت اين بزرگ معلّم توحيد و دقّت بىنظير او در تشريح شگفتىها و زيبايىهاى جهان آفرينش و راهنمايى خلق به سوى خالق آفرين مىگويد و به يقين هيچ كس تاكنون در وصف زيبايىهاى طاووس اين چنين سخن نگفته است .
* * *
هامش
( 1 ) « بريق » به معناى درخشندگى از مادهء برق گرفته شده است .
( 2 ) « بصيص » به معناى درخشش و تلألؤ است .
( 3 ) « رونق » به معناى زيبايى از مادهء « رنق » ( بر وزن رنگ ) .
( 4 ) « قيظ » به چلهء تابستان و شدت حرارت است .