شتران باركش گناهانند .
سوگند ياد مىكنم باز هم سوگند ياد مىكنم كه بعد از من بنى اميّه خلافت را همچون اخلاط سر و سينه بيرون مىافكنند ، سپس هرگز طعم آن را نخواهند چشيد و تا آن زمان كه شب و روز در پى هم مىآيند از آن بهرهاى نخواهند گرفت .
شرح و تفسير حكومتى ظلمانى و وحشتناك در پيش است
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به فتنهء فراگير بنى اميّه اشاره مىكند كه تمام مسلمين را در غم و اندوه فرو مىبرد و ظلم و ستم آنها در تمام خانوادهها وارد مىشود ؛ در حالى كه راه فرارى از آن ندارند ؛ چرا كه نتيجهء اعمال خود مردم است ؛ مىفرمايد : « در آن هنگام خانهاى در شهر و خيمهاى در بيابان باقى نمىماند ، جز اين كه ستمگران غم و اندوه را در آن فرو مىريزند و بلا و بدبختى را در آن وارد مىكنند » ( فعند ذلك لا يبقى بيت مدر « 1 » و لا و بر « 2 » إلّا و أدخله الظّلمة ترحة « 3 » ، و أولجوا فيه نقمة ) .
ممكن است در خانهاى غم و اندوه بيايد ، ولى ظلم نيايد ؛ غم و اندوه ديگران ، دوستان و بستگان و تودهء مردم ، ولى ظلم بنى اميّه چنان بود كه هم غم و اندوه را با خود به همه جا مىبرد و هم مصيبت و بلا و بدبختى را ؛ چرا كه دستياران ظالمان هميشه از ميان افرادى همانند خود آنها انتخاب مىشوند . گويى روح آنها در تمام پيكر حكومتشان دميده مىشود و همه به ظلم و ستم مىپردازند تا چند صباحى بر سر قدرت بمانند .
سپس مىافزايد : « در آن روز براى آنها ( مردم ستمديده ) نه در آسمان عذر پذيرى
هامش
( 1 ) در لغت گاه به معناى گلهاى به هم فشرده و گاه به معناى خشت خام و گاه به معناى آجر سنگ آمده است و « بيت مدر » معمولا به خانههاى شهرى گفته مىشود .
( 2 ) « و بر » به معناى كرك و پشم است و « بيت و بر » به خانههاى بيابانى كه به صورت چادرهاى پشمى است ، اطلاق مىشود .
( 3 ) « ترحه » به معناى اندوه و حزن است .