مىرسند گوش جان به آن فرا دهند تا آيات بشارت آن سبب تشويق و آيات بيم و ترس سبب وحشت آنان گردد .
بنابر اين منظور از جملهء « لن ينطق » ، بطون قرآن و اسرار نهفتهاى است كه اضافه بر ظواهر آن دارد . اين بطون در اختيار پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و جانشينان معصوم اوست .
به همين جهت ، در جملهء بعد چنين اضافه مىفرمايد : « ليكن من به شما خبر مىدهم ؛ آگاه باشيد ! در آن علم آينده و اخبار پيشين و داروى بيمارىهاى شما و نظم و سامان دادن به روابط ميان شماست » ( ألا إنّ فيه علم ما يأتي ، و الحديث عن الماضي ، و دواء دائكم ، و نظم ما بينكم ) .
جملهء « علم ما يأتي » به گفتهء بعضى از شارحان اشاره به مسائل مربوط به آخرت است : از حساب و كتاب و صراط و بهشت و دوزخ ؛ ولى ظاهر اين است كه اشاره به حوادث آيندهء اين جهان است كه در بطون اين قرآن قرار دارد و معصومين عليهم السّلام از آن آگاهند ؛ به قرينهء جملهء بعد « و الحديث عن الماضي » كه اشاره به أمم پيشين و شرح سرگذشت آنهاست . گاه گفتهاند : اشاره به آغاز آفرينش و دورانهاى نخستين خلقت اين جهان نيز مىباشد .
تعبير به « دواء دائكم » ، اشاره به تعليمات و معارف و دستوراتى است كه داروى انواع بيمارىهاى اخلاقى و اجتماعى است و در سايهء آن مىتوان در عافيت و سلامت زندگى كرد . قرآن مجيد نيز مىگويد :
« وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ »
. « 1 » و آخرين تعبير يعنى « و نظم ما بينكم » اشاره به تمام قوانينى است كه نظام مجتمع انسانى را حفظ مىكند و به نابسامانىها و بىنظمىها پايان مىدهد و امنيّت و آرامش را براى جامعه به ارمغان مىآورد و قيام به قسط را كه ركن اساسى حفظ نظام است ، تأمين مىكند .
هامش
( 1 ) اسراء ، آيهء 82 .