در آغاز وضع آن زمان را در هفت جملهء كوتاه و گويا چنين بيان مىفرمايد :
( آگاه باشيد ! ) « به زودى ، بعد از من ، زمانى فرا خواهد رسيد كه چيزى پنهانتر از حق ، و آشكارتر از باطل ، و فراوانتر از دروغ بر خداوند و پيامبرش نخواهد بود ! ( و إنّه سيأتي عليكم من بعدي زمان ليس فيه شيء أخفى من الحقّ ، و لا أظهر من الباطل ، و لا أكثر من الكذب على اللّه و رسوله ) .
« و نزد مردم آن زمان كالايى كسادتر از قرآن يافت نشود ، هر گاه آن را درست تلاوت ( و تفسير ) كنند ، و نه پر رونقتر از قرآن ، هرگاه از معنى اصليش تحريف گردد ( و طبق دلخواه تفسير شود ) » ( و ليس عند أهل ذلك الزّمان سلعة « 1 » أبور « 2 » من الكتاب إذا تلي حقّ تلاوته . و لا أنفق « 3 » منه إذا حرّف عن مواضعه ) .
( و از آن مصيبت بارتر اين كه : ) « در آن زمان در شهرها چيزى ناشناختهتر از معروف و نيكى ، و آشكارتر از منكرات ، نخواهد بود ( تا آن جا كه ) حاملان قرآن ، قرآن را به كنارى افكنند و حافظانش ، آن را به فراموشى سپارند » ( و لا في البلاد شيء أنكر من المعروف ، و لا أعرف من المنكر ! فقد نبذ الكتاب حملته ، و تناساه « 4 » حفظته ) .
آرى ابرهاى تيره و تار جاهليّت بار ديگر در فضاى اسلام آشكار مىشود و چهرهء تابناك آفتاب نبوت و قرآن را مىپوشاند ، همه چيز دگرگون و واژگون مىگردد و حقايق اسلام به دست فراموشى سپرده مىشود ، بازماندگان سران
هامش
( 1 ) « سلعة » به معنى متاع و كالاست .
( 2 ) « ابور » از مادّهء « بوار » به معنى شدت كساد بودن چيزى است و « بائر » به معنى زمين خالى از درخت و گياه است .
( 3 ) « انفق » افعل تفضيل است از مادّهء « نفاق » معانى مختلفى دارد يكى از آنها گران شدن و مرغوب شدن اجناس است و در اين جا به همين معنا به كار رفته است .
( 4 ) « تناسا » از مادّهء « نسيان » به معنى فراموش كردن چيزى است .