1 - قبل از هر چيز بايد به سراغ انگيزههاى غيبت برويم ، زيرا از زشتى انگيزهها به زشتى نتيجهها مىتوان پى برد ؛ انگيزهء غيبت عمدتا حسد ، خودخواهى ، غرور و كبر ، كينهتوزى ، دنياپرستى ، رياكارى ، انتقام جويى ، سخريّه و استهزاى ديگران و امور مانند آن است ، و افراد آلوده به اين امور تلاش مىكنند از طريق غيبت ، به اين مقاصد شوم برسند ، و با توجه به اين كه انگيزههاى مزبور همه از گناهان كبيره است ، مىتوان به زشتى غيبت پى برد .
2 - مهمترين سرمايهء يك جامعه كه مردم را با يكديگر متّحد مىسازد ، و در مسير اهداف بزرگ به راه مىاندازد ، همان اعتماد عمومى است و نخستين پيامد شوم غيبت از ميان بردن اين سرمايه است ؛ چرا كه هر كسى غالبا عيب يا عيوبى دارد كه اگر پنهان بماند به ديگران لطمه نمىزند ، و خوش بينى و اعتماد مردم به يكديگر باقى مىماند ، ولى كشف اين عيوب از طريق عيبجويى و غيبت و نكوهش يكديگر ، جامعه را به جهنم سوزانى از بدبينىها مبدّل مىسازد ، كه همگى نسبت به يكديگر بدبين هستند و نفرت دارند و در نتيجه غيبت ، نظم و انسجام عمومى جامعه را متزلزل مىسازد .
به تعبير ديگر ، همان گونه كه غارت اموال و ريختن خون بىگناهان امنيّت عمومى را از ميان مىبرد ، غارت و دزدى آبروها از طريق غيبت همين ناامنى را به بار مىآورد ، زيرا همانطور كه در روايت بالا از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله خوانديم ، تعريض نسبت به آبروى مردم همچون تعرض نسبت به جان و مال آنهاست .
غيبتها غالبا مكتوم نمىماند ، و بر صاحبان آنها فاش مىشود ، و آتش كينهها را در آنها شعلهور مىسازد ، كينههايى كه مىتواند اسباب خونريزى و مشكلات عظيم ديگر گردد .
غيبت يكى از اسباب اشاعهء فحشاست ، و عامل مهمّى جهت سوءظنّ به
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 560
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦٠