محترم را به جلد سوّم كتاب « اخلاق در قرآن » بحث غيبت و كتاب « جامع السعادات » جلد دوّم و « وسايل الشيعه » جلد هشتم ارجاع مىدهيم . امام صادق عليه السّلام فرمود : « الغيبة حرام على كلّ مسلم و أنّها تأكل الحسنات كما تأكل النّار الحطب ؛ غيبت بر هر مسلمانانى حرام است ، و حسنات را از ميان مىبرد همان گونه كه آتش ، هيزم را مىخورد و نابود مىكند » « 1 » .
حقيقت اين است كه اسلام براى آبروى مسلمان احترامى به اندازهء خون او قائل است ، و عرض و دم ، ( آبرو و خون ) در روايات اسلامى در كنار هم قرار مىگيرد ، بنابر اين كسى كه شخصيت اجتماعى ديگرى را با ريختن آبروى او از طريق غيبت مىكشد ، گويى شخص او را كشته است ، و به همين دليل در روايات به طور مكرّر آمده است كه شخص غيبت كننده ، بايد بهاى سنگينى در قيامت در برابر غيبتهايى كه كرده است بپردازد ، و براى جبران آن از حسنات او بر مىدارند و بر حسنات غيبت شونده مىافزايند ، و اگر حسناتى نداشته باشد از سيئات غيبت شونده بر مىدارند و بر سيئات غيبت كننده اضافه مىكنند .
آرى غيبت حق الناس است ، همان گونه كه قتل نفس و مجروح ساختن افراد از حق الناس محسوب مىشود . به همين دليل ، اگر افراد با ايمان از تبعات و آثار سوء اين گناه مطابق آنچه در روايات اسلامى وارد شده آگاه شوند ، كمتر كسى جرأت مىكند به سراغ آن برود .
از اين رو امام عليه السّلام در خطبهء بالا با دلايل منطقى متعدد ، اثرات سوء اين گناه را بيان فرموده و همه مردم را از آن بر حذر داشته است .
بحث دربارهء غيبت ، آن گونه كه علماى اخلاق نوشتهاند بسيار گسترده است ، ما در اين مختصر به ذكر چند نكته بسنده مىكنيم :
هامش
( 1 ) جامع السعادت ، جلد 3 ، صفحهء 305 .