ريشهء آنها را به كلّى قطع كردند و حتّى گاهى دست به كارهاى وحشيانهاى زدند كه در تاريخ هم كم سابقه است .
اين احتمال كه جملهء بالا اشاره به قيام حضرت مهدى عليه السّلام باشد كه بعضى از شارحان نهج البلاغه ذكر كردهاند ، بسيار بعيد است و با تعبيرات خطبه هم خوانى ندارد .
جملهء « لو فرّقوكم تحت كلّ كوكب » كنايه از نهايت پراكندگى و از هم گسيختگى است و گرنه هرگز نمىتوان هر انسانى را در زير ستارهاى در روى زمين جاى داد .
نكته انتقام عجيب عبّاسيان از امويان !
بنى اميّه جنايات وحشيانهء عجيبى در دوران كوتاه تاريخ خود انجام دادند و سرانجام انتقام سختى از آنها گرفته شد و تعبير به « شرّ يوم » در خطبهء بالا مىتواند اشاره به آن باشد . در اينجا به يك نمونهء از آن اشاره مىكنيم كه راستى عبرتانگيز است :
« هنگامى كه نخستين خليفهء عباسى « عبد اللّه سفّاح » بر تخت قدرت نشست ، در فكر بود كه چگونه از سران بنى اميّه انتقام سختى بگيرد . در همين ايّام ، سران بنى اميّه كه پراكنده شده بودند ، به او نامه نوشتند و از او امان خواستند .
« سفّاح » از فرصت استفاده كرد و پاسخ محبّت آميزى به آنها داد و نوشت كه به كمك آنها سخت نيازمند است و آنان را مورد عطا و بخشش قرار خواهد داد ؛ لذا سران « آل زياد » و « آل مروان » و خاندان معاويه دعوت او را پاسخ گفتند و نزد او حاضر شدند .
« سفّاح » دستور داد كرسىهايى از طلا و نقره براى آنها نصب كردند و اين شگفتى مردم را برانگيخت كه چرا « سفّاح » با اين جنايتكاران چنين رفتار مىكند .