آن اعمال صالح ، ( و در واقع راه پيروزى در اين مسابقه دو چيز است : ايمان و عمل صالح ) » . ( التّصديق منهاجه ، و الصّالحات مناره ) .
سپس در آخرين جملههاى اين بخش ، آنچه به صورت كلّى آمده بود ، به صورت جزيى مشخص مىكند و مىفرمايد : « پايان اين مسابقه مرگ است و دنيا ميدان تمرين ، و قيامت ميدان مسابقه ، و بهشت جايزهء آن است » . ( و الموت غايته ، و الدّنيا مضماره ، و القيامة خلبته ، و الجنّة سبقته ) .
اگر در اينجا سخنى از سواركاران مسابقه دهنده به ميان نيامده ، به خاطر روشن بودن آن است .
زيرا ، آنها جز مؤمنانى كه داراى ايمان صالح هستند ، نخواهند بود .
اين تشبيه زيبا با بيان روشنترى - و با كمى تفاوت - در خطبهء 28 گذشت ، كه مىفرمود : « ألا و إنّ اليوم المضمار ، و غدا السّباق ، و السّبقة الجنّة و الغاية النّار ؛ بدانيد ! امروز روز تمرين و آمادگى است و فردا روز مسابقه . جايزهء برندگان بهشت و سرانجام ( شوم ) عقب ماندگان آتش دوزخ است » .
نكتهها :
1 - جايگاه دنيا و آخرت در جهان بينى اسلامى
دنيا براى دنيا پرستان و آنها كه آخرت را علما و يا عملا انكار مىكنند ، تمام مطلوب و منتهاى مقصود است و به همين دليل ، تمام ارزشها را در پاى آن قربانى مىكنند .
تمام بدبختىهاى مردم جهان مولود اين طرز فكر است كه در عقيده و يا در عمل زندگى سراى ديگر حضور نداشته باشد .
ولى در جهان بينى اسلامى ، دنيا مرحلهاى است گذرا و مقدّمهاى براى آخرت ،