به فرمان خود از تاريكىها به سوى نور مىبرد و آنها را به راه راست رهبرى مىكند » .
در سه وصف ديگر مىفرمايد : « اسلام نشانهاى است براى آن كس كه جستجوگر و تيزبين باشد ، و مايهء بصيرت است براى آن كس كه عزم بر درك حقيقت دارد ، و درس عبرتى است براى آن كس كه اندرز پذيرد » . ( و آيهء لمن توسّم ، و تبصرة لمن عزم ، و عبرة لمن اتّعظ ) .
« توسّم » از مادّهء « وسم » ( بر وزن رسم ) به معناى اثر گذاشتن و علامت نهادن است و « متوسّم » به كسى گفته مىشود كه از كمترين اثر ، پى به واقعيّتها مىبرد و معادل آن در فارسى هوشيار و با فراست است . قرآن مجيد مىگويد : «
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ »
؛ « 1 » در اين مجازاتهاى دردناك كافران آلوده ، نشانههايى است براى هوشياران » .
در واقع ، اين تعبير اشاره به نكات دقيق و باريكى است كه در قرآن وجود دارد و افراد با فراست آن را درك مىكنند . در ادامه اين سخن ، در بيان چهار ويژگى ديگر ، مىفرمايد :
« ( اسلام ) مايهء نجات كسى است كه تصديقش كند ، و وسيلهء اطمينان آنها كه بر آن توكّل و تكيه كنند ، و موجب راحت و آسايش كسانى كه كار خود را به آن واگذارند ، و سپرى است ( محكم ) براى آنها كه ( در راه آن ) صبر و استقامت به خرج دهند » . ( و نجاة لمن صدّق ، و ثقة لمن توكّل و راحة لمن فوّض ، و جنّة لمن صبر ) .
در اين قسمت سخن از چهار فضيلت اخلاقى است : تصديق و توكّل و تفويض و صبر .
تصديق اسلام در اعتقاد و عمل ، بىشك سبب نجات است و توكّل و اعتماد بر معارف اسلامى و برنامههاى عملى آن ، سبب اطمينان به آينده و حال در دنيا و
هامش
( 1 ) سورهء حجر ، آيهء 75 .