است كه قرآن مىگويد :
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ »
. « 1 » در حديثى از امام مجتبى عليه السّلام مىخوانيم كه : حضرت بعد از آنكه ماه رمضان را به عنوان مضمار خلق و ميدان تمرين مىشمرده ، مىفرمايد : « و ايم اللّه لو كشف الغطاء لعلموا أنّ المحسن مشغول بإحسانه ، و المسيىء مشغول بإسائته ؛ به خدا سوگند ! اگر پرده برداشته شود ، مردم خواهد دانست كه نيكوكار ، بهرهمند از نيكوكارى خود و بدكار ، درگير بدكارى خويش است » . « 2 »
2 - اسلام شريعت سهل و آسان
همانگونه كه در خطبهء بالا و روايتى كه در ذيل آن نقل كرديم ، آمده است : اسلام شريعتى است سهل و آسان . يعنى در عين اين كه همهء اعمال انسانها را تحت برنامه قرار مىدهد ، برنامهاش چنان است كه مايهء تنفّر و رميدن مردم نمىشود .
دقّت در احكام اسلام چه در عبادات و معاملات و روابط انسانها و چه در مجازاتها ، همه در پرتو اين اصل تنظيم شده ؛ حتى شديدترين مجازاتهاى اسلامى مثلا قتل مرتكب زناى محصنه ، اين اصل رعايت شده ؛ چرا كه اگر مجازات شديد است ، در عوض اثبات جرم به آسانى ممكن نيست . غالب دعاوى با دو شاهد اثبات مىشود . در اينجا چهار شاهد لازم است و حتّى در اجراى بعضى از حدود كه به صورت شلّاق انجام مىشود ، دستور داده شده : در تابستان در هواى خنك ، و در زمستان در موقع گرمى هوا اجرا شود . دستها را زياد بالا نياورند ، تا ضربه شديد شود و بر جاهاى حسّاس بدن نزنند و امثال اين دستورها .
اين مجرمان مستوجب حد ، هرگاه قبل از دستگيرى توبه كنند ، گناهشان
هامش
( 1 ) سورهء زلزال ، آيات 7 - 8 .
( 2 ) بحار الانوار ، جلد 75 ، صفحهء 110 .