بسته است ؛ شمشيرهاى شما بر آنان مسلّط ، و شمشيرهاى آنان از شما باز گرفته شده است ؛ ولى آگاه باشيد ! هر خونى خونخواهى دارد . و هر حقّى صاحب و طالبى . و انتقام گيرندهء خونهاى ما ، مانند كسى است كه داور خويش است ( كه چيزى را فرو گذار نخواهد كرد ، ) و او خداوندى است كه از گرفتن و مجازات كسى ناتوان نگردد و هيچ كس از پنجهء عدالتش نگريزد . اى بنى اميّه ! به خدا سوگند ! به زودى اين خلافت را در دست ديگران و در خانهء دشمنان خود خواهيد ديد . آگاه باشيد ! بيناترين چشمها آن است كه شعاعش در دل نيكىها نفوذ كند ، و شنواترين گوشها آن است كه اندرزها را در خود جاى دهد و پذيرا گردد ! .
شرح و تفسير از شما انتظار نداشتم !
اين بخش از خطبه - كه به نظر مىرسد با بخش اوّل فاصلهاى داشته كه مرحوم « سيّد رضى » آن قسمت را نقل نكرده ؛ چون بناى آن بزرگوار ، بر گزينش بخشهاى خاصّى از خطبهها و گلچينى از عبارات مولا عليه السّلام بوده است - به گفتهء بسيارى از شارحان نهج البلاغه ، خطاب به بنى اميّه است و شاهد آن اينكه در اواخر اين بخش ، نام بنى اميّه به صراحت آمده است ؛ در حالى كه جمعى ديگر از شارحان نهج البلاغه معتقدند مخاطب در قسمت اوّل اين بخش ، باقى ماندهء صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و تابعين هستند و ذيل آن خطاب به بنى اميّه است و تعبيراتى كه در آغاز اين بخش است ، معناى دوّم را تأييد مىكند ؛ زيرا تعبيرات نشان مىدهد كه امام عليه السّلام كسانى را مورد سرزنش قرار داده كه انحراف از جادّهء حقّ دربارهء آنها غير منتظره بوده است و مىدانيم بنى اميّه در طول تاريخ گروهى ستم پيشه ، مخالف اسلام و منحرف بودند .
به هر حال ، امام عليه السّلام در اين بخش مىفرمايد : « شما ( اى مسلمانان ضعيف