گمراهى و شكستى براى او متصوّر نيست و هر چه براى او پيش آيد ، فتح و پيروزى و انجام وظيفه است .
جملهء « ألقطه لقطا » در اصل به معناى جمع آورى كردن چيزى از نقاط مختلف است ، كه نياز به هوشيارى و دقّت دارد و منظور امام عليه السّلام از اين تعبير ، اين است كه من براى پيشرفت در مسير حق ، پيوسته گزينش مىكنم و با هوشيارى ، بهترين راه را بر مىگزينم و مسير خود را از لابلاى موانع ، با تلاش و كوشش انتخاب مىكنم .
نكته مقايسهء روشنى از مردم عراق و شام !
امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به هنگام مقايسهء مردم عراق و شام ، تعبير بىسابقهاى داشت كه فرمود : « من دوست دارم كه معاويه شما را با مردم شام معاوضه كند ؛ ده نفر از شما را بگيرد و يك نفر از شاميان را به من بدهد » در حالى كه قضيّه بايد بر عكس باشد ، چون قرآن مجيد در مقايسهء مؤمنان با افراد بىايمان مىفرمايد
« إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ »
؛ هرگاه از شما بيست نفر با استقامت باشند ، بر دويست نفر غلبه مىكنند » . « 1 » راستى چرا اين اصل قرآنى در مورد عراقيان و شاميان بر عكس شد ؟
تحليلهاى دقيق ، ما را به ريشههاى آنچه در كلام امام عليه السّلام در اين زمينه آمده است واقف مىكند زيرا :
اوّلا - كوفه يك شهر نوبنياد جنگى بود و اهالى آن كه عمدتا لشكر امام عليه السّلام را تشكيل مىدادند ، از قبائل مختلف و مناطق گوناگون به آنجا آمده بودند و در ميان آنها انسجام و هماهنگى و انضباط لازم وجود نداشت . هر كدام براى خود فكر و
هامش
( 1 ) سورهء انفال ، آيهء 65 .