به سبب تمليك پروردگار مىباشد و گرنه هيچ موجودى از خود چيزى ندارد حتّى پيامبر بزرگ خدا ، مأمور است بگويد :
« لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ »
، « 1 » من مالك هيچ سود و زيانى براى خويش نيستم مگر آنچه را خدا بخواهد » . و در آيهء 26 سورهء آل عمران مىخوانيم :
« قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ »
، بگو :
بار الها ! مالك حكومتها تويى ، به هر كس بخواهى حكومت مىبخشى و از هر كس بخواهى حكومت را مىگيرى ، هر كس را بخواهى عزّت مىدهى و هر كه را بخواهى خوار مىكنى ، تمام خوبىها به دست تو است ، تو بر هر چيزى قادرى ! » در پنجمين توصيف ، از علم ( بىپايان ) خداوند سخن مىگويد و مىفرمايد : « هر عالمى جز او دانشآموز است » و كلّ عالم غيره متعلّم چرا كه علم خدا ذاتى است و چيزى جز حضور ذات او در همه جا ، و در هر زمان ، و در هر شرايط نمىباشد . بنابراين نه سابقهء جهل و سپس آموختن دربارهء او تصوّر مىشود و نه هيچگونه محدوديتى ، بلكه علم او همچون ذات او نامتناهى است ، در حالى كه هر كس غير او علمى دارد مسبوق به جهل است و مولود تعلّم و فراگيرى .
آن روز كه انسان وجود نداشت ، علمى هم نداشت و آنگاه كه موجود شد خداوند پارهاى از علوم را به طور فطرى در نهاد او قرار داد ، پارهاى از علوم نيز از طريق تجربه براى او حاصل مىشود و بخشى نيز از طريق آموختن از ديگران ، كه در واقع هر سه بخش ، نوعى آموزش است . بنابراين تمام عالمان - جز خداوند - دانشآموزند از طرق مختلف . تنها ذات پاك او است كه منبع لا يزال هر علم و دانش است ! قرآن مجيد مىفرمايد :
« وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ »
، خداوند شما را از شكم مادرانتان
هامش
( 1 ) سورهء اعراف ، آيهء 188 .