لكثير في الباحات « 1 » ، قليل تحت الرّايات .
زيرا به تنپرورى و عافيتطلبى و عيش و نوش عادت كردهايد و همين امر سبب زبونى و خوارى شما و جرأت و جسارت دشمن گرديده است . به يقين با ادامهء اين حالت ، مشكلات عظيم و بدبختى گستردهاى دامان اجتماع شما را ، خواهد گرفت و اين جزاى هر جمعيّتى است كه پشت به جهاد كند و رو به تن پرورى نمايد ! در ادامهء اين سخن ، حضرت به نكتهء بسيار مهمّى اشاره كرده مىفرمايد : « من به خوبى مىدانم چه چيز شما را اصلاح مىكند ، و كژىهاى شما را راست مىنمايد ، ولى هرگز اصلاح شما را ، با تباه ساختن خويش جايز نمىشمرم ! » ( و إنّي لعالم بما يصلحكم ، و يقيم أودكم ، « 2 » و لكنّي لا أرى إصلاحكم بإفساد نفسي ) .
« شارحان نهج البلاغه » در شرح اين جملهء پر معنا ، دو تفسير ذكر كردهاند كه منافاتى با هم ندارند و ممكن است هر دو صادق باشند و سخن امام عليه السّلام را ناظر به هر دو بدانيم :
نخست اين كه : من مىتوانم همان كارى كه « معاويه » و تمام حاكمان خودكامه و دنياپرست انجام مىدهند ، كه سران قبايل را با اموال سرشار مىخرند و بيت المال مسلمين را ابزارى براى جلب توجّه آنها قرار داده و بىحساب به اين و آن مىبخشند ، انجام دهم ، ولى به يقين اين كار ، مسئوليّت سنگين الهى دارد ، هرگز خدا راضى نيست كه حقّ مردم ضعيف و محروم به افراد ثروتمند شكمپرست ، داده شود تا پايههاى حكومت از اين طريق محكم گردد .
ديگر اين كه : من مىتوانم همان برنامهاى كه گروه ديگرى از حكّام خودكامه
هامش
( 1 ) « باحات » از مادّهء « بوح » به معناى گسترش يافتن و ظهور و بروز است و از آنجا كه ميدانگاه ، ظاهر و گسترده است ، به آن « باحه » گفته مىشود .
( 2 ) « اود » از مادّهء « اود » ( بر وزن قول ) به معناى كج شدن است و « اود » ( بر وزن سند ) به « كژى » و « اعوجاج » گفته مىشود .