تفسيرهاى مختلف ، در اينجا بايد چه كار كرد ؟
جواب اين سؤال را قرآن مجيد به روشنى داده است و آن اين كه در اين گونه موارد ، بايد به سراغ محكمات آيات و روايات رفت و در پرتو آيات و رواياتى كه با صراحت حقايق را بيان كرده ، موارد مشتبه را تفسير كرد و از اين امتحان الهى كه به وسيلهء آيات و روايات متشابه است ، سربلند بيرون آمد .
در امور زندگى انسان نيز همانند آيات قرآن ، محكمات و متشابهات وجود دارد ، مثلا ما از دوستمان حركت مشكوكى مىبينيم كه مىتوانيم براى آن تفسير خوب يا بدى كنيم ، در حالى كه ساليان دراز امتحان صداقت خود را در كارهاى مختلف و حوادث گوناگون داده است ، اين حسن سابقه جزء محكمات است و آن حركت مشكوك از متشابهات كه به وسيلهء محكمات تفسير مناسب مىشود .
سپس به سراغ روش دشمنان خدا مىرود و مىفرمايد : « امّا دشمنان خدا ، دعوت كنندهء آنان در شبهات ) همان ضلالت ، و راهنماى آنان ، كوردلى است ، « و أمّا أعداء اللّه فدعاؤهم فيها الضّلال و دليلهم العمى ، براى پيمودن هر راه انگيزهء حركتى لازم است و راهنمايى و درست در اينجا است كه اولياء اللّه و اعداء اللّه از هم جدا مىشوند » .
اولياء اللّه انگيزهاى جز يقين به خدا و قيامت ندارند و راهنمايى جز وحى و نبوت در حالى كه انگيزهء دشمنان خدا عوامل مختلف گمراهى ، مانند هواى نفس و وسوسههاى شياطين جنّ و انس است ، و راهنمايى جز كوردلى ، براى آنان وجود ندارد .
به همين دليل گروه نخست به سعادت جاويدان مىرسند و به مصداق
« أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ »
. . .
« لَهُمُ الْبُشْرى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ »
« 1 » ، آگاه باشيد ! دوستان خدا نه ترسى دارند و نه غمگين مىشوند ( گذشته و آيندهء آنان ، هر دو روشن و اميد بخش است . ) . . . هم در زندگى دنيا شاد و
هامش
( 1 ) سورهء يونس ، آيهء 62 و 64 .