اين نكته نيز قابل توجه است كه برندگان جوايز مسابقه همه در يك سطح نيستند و رديف نخست و دوم و سوم و . . . دارند . در مسابقهء بزرگ و سرنوشت ساز آخرت نيز مطلب همين است .
از آنچه گفتيم روشن شد كه « سباق » به معناى مسابقه و « سبقه » به معناى هدفى است كه به سوى آن پيش مىروند و سبقه ( بر وزن لقمه ) به معناى جايزه است .
مرحوم سيد رضى - رضوان اللّه تعالى عليه - در ذيل همين خطبه - چنان كه خواهيم ديد - اشاره به نكتهء ظريفى كرده و آن اين كه چرا امام عليه السّلام در مورد جنّت ( بهشت ) فرموده ( و السبقة الجنّة ) و در مورد « نار ( جهنّم ) » تعبير به غايت كرده و نه سبقه ! آن گاه مىگويد كه اين به خاطر آن است كه سبقه ، هدف مطلوبى است كه به سوى آن پيش مىروند و بهشت چنين است ، ولى دوزخ هدف محبوبى نيست ، بلكه سرانجام شومى است كه شكست خوردگان گرفتار آن مىشوند ، به همين دليل امام عليه السّلام در ميان اين دو تعبير تفاوت گذارده است .
اين سخن ، با آيهء شريفه
« سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ »
« 1 » به پيش تازيد براى رسيدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتى كه پهنهء آن مانند پهنهء آسمان و زمين است منافاتى ندارد ، زيرا تعبير به « سابقوا » به معناى « مسابقهء در اين جهان نيست بلكه آماده شدن براى مسابقهء در جهان ديگر است . به دليل اين كه جنّت و بهشت را هدف نهايى اين مسابقه قرار داده است . به تعبير ديگر ، در اينجا ، مسابقهاى است به سوى اعمال خير و در آنجا مسابقهاى است به سوى بهشت جاويدان كه نتيجهء اعمال است .
در چهارمين نكته اشاره به يكى از مهمترين توشههاى اين سفر بزرگ و خطرناك مىكند و آن توشهء توبه است . مىفرمايد : « آيا كسى نيست كه پيش از فرا رسيدن مرگش از خطاهايش توبه كند ؟ آيا انسانى پيدا نمىشود كه قبل از رسيدن روز ناراحتيش عمل نيكى براى خود انجام دهد ؟ ( أ فلا تائب من خطيئته قبل
هامش
( 1 ) سورهء حديد ، آيهء 21 .