كه هر يك از ديگرى زيباتر و پر معناتر است .
در خطبهء بالا دنيا به ميدان تمرين و كسب آمادگى براى مسابقه در سراى ديگر تشبيه شده است ، و امتياز برندگان اين مسابقه بهشت و سرنوشت بازندگان ، دوزخ ذكر شده است .
در حديث معروفى مىخوانيم : « الدّنيا مزرعة الآخرة » « 1 » ، بديهى است كه مزرعه جاى زيستن نيست ، بلكه جاى فراهم كردن آذوقه جهت زيستن در محلّ ديگر است .
در تعبيرات ديگرى كه در نهج البلاغه آمده است ، از دنيا تعبير به « متجر » ( تجارتخانه ) و گاه « دار موعظة » ( سراى اندرز و محل فراگيرى علم و آگاهى ) و گاه « مصلّى » ( نمازخانه ) شده است ، مىفرمايد :
« إنّ الدّنيا دار صدق لمن صدقها . . . و دار موعظة لمن اتّعظ بها ، مسجد أحبّاء اللّه و مصلّى ملائكة اللّه و مهبط وحي اللّه و متجر أولياء اللّه ، دنيا جايگاه صدق و راستى است ، براى آن كس كه با آن به درستى رفتار كند . . . سراى اندرز است ، براى آن كس كه از آن پند گيرد ، مسجد دوستان خدا و نمازگاه فرشتگان پروردگار و محل نزول وحى الهى و تجارتخانهء اولياء حقّ است . » « 2 » در تعبير ديگرى ، از امام على بن الحسين عليه السّلام از حضرت مسيح عليه السّلام نقل شده است كه به اصحاب خاص خود ( حواريون ) فرمود :
« إنّما الدّنيا قنطرة فاعبروها و لا تعمروها ، دنيا پلى است كه بايد از آن بگذريد ، نه اين كه توقف كنيد و به آبادى و زرق و برق آن بپردازيد . » « 3 » در حديث ديگرى ، همين معنا ، از امام صادق عليه السّلام از موعظههاى لقمان حكيم به فرزندش ، نقل شده است كه دنيا را به منزلهء پلى دانسته كه بر نهرى زده شده و بايد از آن عبور كرد . « 4 »
هامش
( 1 ) اين حديث ، در غوالى اللآلي ، جلد يكم ، صفحهء 267 ، از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل شده است .
( 2 ) كلمات قصار ، شماره 131 .
( 3 ) بحار الانوار ، جلد 14 ، صفحهء 319 ، حديث 21 .
( 4 ) بحار الانوار ، جلد 70 ، صفحهء 69 ، حديث 36 .