پيشينيان را براى رسيدن بازماندگان ، نگه داشتهاند ! ( و همه ، در يك زمان ، محشور خواهيد شد ) .
سيد رضى مىگويد : اگر اين گفتار امام عليه السّلام پس از سخن خداوند سبحان و پيامبر اسلام ، با هر سخنى سنجيده شود ، بر آن برترى خواهد داشت و از آن پيشى مىگيرد .
اما گفتار او عليه السّلام : « تخفّفوا تلحقوا » كلامى است كه از آن ، كوتاهتر و پر معناتر ، كلامى شنيده نشده است . چه سخن ژرف و عميقى و چه جملهء پر معنا و حكمت آميزى است ، كه روح تشنهء طالبان حكمت را سيراب مىكند ! ما در كتاب خصائص در بارهء اهميت و عظمت اين جمله ، بحث كردهايم .
شرح و تفسير
سبكبار شويد تا به منزل برسيد !
اين كلام ، بخشى از خطبهء طولانىتر 167 است . همين جملهها با تفاوت كمى ، ضمن آن خطبه آمده است .
از كلام مرحوم سيد رضى ، استفاده مىشود ، كه امام عليه السّلام آن را در آغاز خلافت خويش بيان فرموده است ، امّا از كتاب مطالب السئول « 1 » استفاده مىشود كه اين خطبه دنبالهء خطبهء گذشته است و همان مطالب را دنبال مىكند .
اين احتمال نيز وجود دارد كه هر سه خطبه ، يك جا از امير مؤمنان على عليه السّلام صادر شده و سپس به بخشهاى سه گانه ، تقسيم شده است .
به هر حال ، اين بخش از خطبه - كه چند جمله بيش نيست - به گفتهء سيد رضى ، به قدرى پر محتوا و پر معنا است كه با هر كلامى ، جز كلام خدا و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مقايسه شود ، بر آن پيشى مىگيرد ! و راستى كه چنين است .
اين چه فصاحت و بلاغتى است كه در جملههايى كوتاه ، حقايق چنان بلندى را
هامش
( 1 ) منهاج البراعة ، جلد 3 ، صفحهء 301 .