پس از ترخيص فوت كند ، آيا پزشك يا بيمارستان در فرض سؤال ضامن پرداخت ديه هستند ؟
جواب : كار بسيار بدى كردهاند ، ولى ديهاى بر آنها نيست .
سؤال 1130 - ممكن است با فنآورى بدلسازى ( شبيهسازى ) چند نفر نسخه بدل يك اصل باشند . در صورتى كه جرمى واقع شود ، و از طريق اثر انگشت ، يا ديگر آثار جسمى ، يا علم قاضى ، اثبات شود يكى از اين افراد ( اصل و فروع ) مرتكب جرم شدهاند ، كدام نسخه محاكمه و مجازات خواهد شد ؟
جواب : ديه در ميان آنها تقسيم مىشود .
سؤال 1131 - آيا مىتوان مسئوليّت را به تناسب درجهء تقصير تعيين نمود ؟ مثلًا در حادثهء ناشى از كار ، دست كارگرى قطع مىشود . طبق نظر كارشناس ( بازرس كار ) كارگر 30 % درصد و كارفرما 70 % مقصّر شناخته مىشوند . آيا در اين صورت مىتوان ديه ، يا خسارت را به تناسب تقصير هر يك از آنها ، تعيين نمود ؟ يعنى كار فرما را به پرداخت 70 % ديه محكوم نمود ، و كارگر 30 % ديه را عهدهدار شود ؟
جواب : آرى هر كدام به تناسب مسئولند . مگر اين كه قرارداد خاصّى در ميان كارگر و كارفرما باشد .
سؤال 1132 - آيا درجهء تأثير بايد در تعيين مسئوليّت ملاك عمل قرار گيرد ، يا درجهء تقصير ؟ مثلًا در يك پروژهء گازرسانى ، حفر كانال و خاكبردارى بر عهدهء كار فرما ، و نصب لولهء گاز و راهاندازى بر عهدهء پيمانكار مىباشد . پيمانكار پس از حفر كانال و خاكبردارى ، لولهء فلزى ( مثلًا 8 مترى ) را بر روى خاكهايى كه بيرون كانال انباشته قرار مىدهد ، ولى بالشتك و حفاظ مناسبى زير لوله قرار نمىدهد . كارگرى جهت تكميل حفر كانال ، داخل كانال شده ، و لولهء مذكور به داخل كانال سقوط ، و با اصابت به سر كارگر موجب مرگ وى مىشود . كارشناس ، كارفرما را به لحاظ عدم رعايت ايمنى از جمله فراهم نكردن دستكش و كفش و كلاه ايمنى ( خصوصاً كلاه ) 60 % درصد ، و پيمانكار را به خاطر قرار ندادن حفاظ و بالشتك 40 % مقصّر مىداند . با توجّه به اين كه در فرض مثال يقيناً تأثير كار پيمانكار ( عدم نصب حفاظ و نتيجتاً
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 431
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣١