يكديگر نسبت به حوادثى كه در طبيعت بازى احياناً نهفته است ، و حتّى اگر طبق مقرّرات هم عمل كنند بازهم اين حوادث پيش مىآيد ، برائت ضمنى مىجويند ، شبيه برائتى كه طبيب لفظاً يا عملًا از مريض مىگيرد ، و اين كار سبب برائت ذمّهء او مىشود .
سؤال 1123 - لطفاً در مورد ميزان ضمان اسباب به دو سؤال زير پاسخ دهيد :
1 - هرگاه چند سبب در فاصلهء زمانى متفاوت باعث ورود خسارت مالى يا معنوى به فردى شود ، از ديدگاه فقهى چه راه حلّى در كشف مسئول اصلى و جبران خسارت وجود دارد ؟
2 - هرگاه چند سبب در فاصلهء زمانى هماهنگ باعث ورود خسارت مالى يا معنوى به فردى شوند ، كدام يك مسئول است ؟ و مسئوليّت به چه نحو بين آنها تقسيم مىشود ؟
جواب 1 و 2 : هر كدام از اسباب به مقدار تأثيرى كه در پديد آمدن آن حادثه داشته ضامن هستند . و در صورتى كه ميزان تاثير هر يك مشخّص نباشد ، نخست به كارشناسان مورد اطمينان مراجعه مىشود . اگر مشخّص نشد ، خسارت در بين همهء آنها به طور مساوى تقسيم مىگردد .
سؤال 1124 - شخصى مبتلا به ايدز و مانند آن ، ديگرى را به گونهاى به آن آلوده كرده كه نوعاً پس از مدّتى سبب صدمات و مرگ وى خواهد شد . چنانچه ناقل زودتر از مجنىّ عليه فوت كند ، ديهء مجنىّ عليه و يا خسارات وارده بر او ، پس از مرگ جانى ، در هر كدام از فروض عمد ، شبه عمد ، و خطاى محض ، بر عهدهء چه كسى است ؟
جواب : هرگاه ناقل سبب مرگ باشد ، از اموال او بر مىدارند .
سؤال 1125 - اگر فردى به هنگام خواب ، به اموال ديگرى خسارت وارد كند حكم آن چيست ؟
جواب : در هر صورت ضامن است .
سؤال 1126 - آيا شخص زيان ديده ، در صورت آگاهى و توانايى ، مكلّف است از ادامهء
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 429
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢٩