خسارت جلوگيرى نمايد ؟ در صورتى كه جواب مثبت باشد و اين كار را نكند ، آيا زيان زننده ملزم به جبران خسارتى كه زيان ديده ، مىتوانسته از آن جلوگيرى كند مىباشد ؟
جواب : در صورتى كه شخص خسارتديده بتواند جلو پيشرفت خسارت را بگيرد ، و عمداً اين كار را نكند ، پيشرفت خسارت مستند به خود اوست ، و آن شخص كه ايجاد خسارت كرده در مقابل پيشرفت ضامن نيست . اين مسأله را فقهاى ما در كتاب قصاص ، در مورد كسى كه ديگرى را در دريا يا رودخانه مىاندازد ، و طرف مىتواند خود را نجات بدهد ، ولى اقدام نمىكند عنوان كرده ، و گفتهاند : « شخص اوّل ضامن نيست . » و چون اين حكم را بر اساس قواعد بيان كردهاند ، در موارد ديگر از جمله اموال تسرّى داده مىشود .
سؤال 1127 - اگر كسى جهت زمينهسازى ارتكاب جرم ، با خوراندن مسكرات ، يا آنچه كه موجب زوال عقل مىشود ، سبب بروز جنايتى شود ، آيا ضامن است ؟ اگر در اين خصوص خودش تلف شود ، آيا خونش هدر است ؟
جواب : در صورتى كه اين كار را به منظور تحقّق جنايتى كرده ، يا مىدانسته كه اين عمل غالباً سبب بروز جنايت مىشود ، هر چند نيّت آن را نداشته ، ضامن است . و در مورد خودش ، خونش هدر مىباشد .
سؤال 1128 - اگر آموزگارى در تصحيح اوراق امتحانى ، يا مسئولين مدرسه در انتقال نمرات سهل انگارى نمايند ، و بر اثر اين سهل انگارى دانشآموزى مردود گردد ، آيا آموزگار يا مسئول مربوطه نسبت به خسارات مادّى و معنوى دانشآموز در طول يك سال عقب افتادگى ضمانتى دارند ؟
جواب : ضامن هستند .
سؤال 1129 - طبق مقرّرات دولتى ، پزشك و بيمارستان مكلّف به پذيرش و درمان مصدوم مىباشند . چنانچه پزشكى قبل از اتمام درمان مصدوم ، وى را ( با وجود آن كه مىدانسته نياز به مراقبتهاى ويژه دارد ) از بيمارستان مرخّص كند ، و مصدوم طبق نظر پزشكى قانونى در اثر بالا رفتن قند خون ، و خونريزى داخلى ، چند روز
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 430
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣٠