كسب ، به مغازه رونق داده ، و اعتبارى براى مغازه تحصيل مىنمايد . آيا مستأجر مىتواند پس از اتمام مدّت اجاره ، ثمرهء كار و تلاش خود را به رايگان به موجر ندهد ، و با توجّه به رونق حاصله ، از صاحب مغازه مبلغى تقاضا كند ؟
جواب : اگر از اوّل در عقد اجاره چنين شرطى كرده باشند جايز است ؛ در غير اين صورت جايز نيست .
سؤال 536 - آيا حقّ كسب و پيشه كه اين روزها مطرح است ، و دادگاهها مالكين را ملزم به پرداخت وجهى تحت اين عنوان به مستأجرين مىكنند ، مشروعيّت دارد ؟
جواب : دليلى بر مشروعيّت آن نداريم ؛ هر چند بهتر آن است كه طرفين با هم مصالحه كنند .
اوراق بهادار
سؤال 537 - امروزه علاوه بر سهام ، اوراقِ بهادارِ ديگرى در اغلب بورسهاى بين المللى دنيا معامله مىشود . انگيزهء اصلىِ ايجادِ سايرِ اوراق توسّط مهندسان مالى را مىتوان ايجاد تنوّع در فرصتهاى سرمايهگذارى ، و جذّابيّت اين نوع سرمايهگذارىها ، كه فوايد ارزندهاى را براى جامعه به ارمغان مىآورد ، دانست .
يكى از انواع اين اوراق ، « اختيار معامله » است . كه به « اختيار معاملهء خريد » و « اختيار معاملهء فروش » تقسيم مىشود . غالباً همهء سرمايهگذارىها با عامل « ريسك » يا « مخاطره » همراه مىباشد ، كه طبعات گوناگونى دارد . امّا مخاطرهاى كه سرمايهگذار در اوراق بهادار با آن رو به رو است ، عدم ثبات قيمت ( افزايش ، يا كاهش نامطلوب قيمت اوراق ) است . براى جبران اين خطر همانند قرار داد بيمه ، ( كه شخص براى فرار از خطر حادثه و تصادف ، خودروى خود را بيمه مىنمايد ، و با پرداخت مبلغى به عنوان حقّ بيمه ريسك ضرر احتمالى ناشى از حادثه رانندگى را در آيندهء نامعلوم به بيمهگر منتقل مىنمايد . ) با انعقاد قراردادى به نام اختيار معامله ، و با پرداخت مبلغى به عنوان « حق شرط » خود را در مقابل آن ، بيمه مىنمايد . بر طبق اين قرار داد ، اگر قيمت سهام در سر رسيد دو ماه ديگر مثلًا 900