جواب : از جواب بالا معلوم شد .
سؤال 410 - شخصى مدّعى است كه توسّط ديگرى مصدوم شده ، ولى براى اثبات ادّعاى خود شاهدى ندارد ، و مدّعى عليه منكر حضور خود در صحنهء مصدوميّت مدّعى مىباشد . آيا در اين فرض مىتوان قاعدهء فقهى
« البيّنة على المدّعى و اليمين على من انكر »
را جارى و مدّعى عليه را سوگند داد ؟ آيا قاضى بدون در خواست شاكى مىتواند متّهم را سوگند دهد ؟
جواب : آرى قاضى مستقلًاّ از منكر تقاضاى يمين مىكند .
سؤال 411 - شخصى با بافندهء فرش ابريشم قرار داد مىبندد كه نخ ابريشم و هزينهء بافتن فرش به عهدهء وى ، و فقط بافتن به عهدهء بافنده باشد ، و پس از اتمام فرش و كسر هزينههاى مربوطه ، هر دو در سودش شريك باشند . بافنده پس از شروع به كار و بافتن مقدارى از فرش ، به صاحب كار اعلام مىنمايد : « شبانه به صحرا رفته بودم و در خانه هم كسى نبود ، شخصى آمده و فرش را سرقت نموده است » در مقابل كارفرما به عنوان خيانت در امانت ، شكايت نموده و مأمورين نيز پس از بررسى اعلام نمودند :
« در سرقت مورد ادّعا به قفل در خسارت وارد نشده ، و دست نخورده است . و به نظر مىرسد كار خود بافنده باشد » اكنون سؤال اين است : آيا با توجّه به مراتب فوق الذّكر ، و بر فرض صحّت ادّعاى خود بافنده ، نامبرده به عنوان سهل انگارى در امانت قابل مجازات ، و ضامن خسارت است ، يا موضوع با قسم بافنده حلّ و فصل مىگردد ، و وى ضامن پرداخت خسارت نخواهد شد ؟
جواب : تا خيانت او ثابت نشود ، ضامن نيست ؛ ولى بايد قسم ياد كند .
سؤال 412 - در محاكم دادگسترى ، به خصوص در بخش كيفرى ، در مواردى بستگان متوفّى يا مقتول از دادن سوگند به متّهم امتناع نموده ، مىگويند ما سوگند او را قبول نداريم . آيا در اين فرض ، كه فصل خصومت و پايان دادن به نزاع متوقّف بر سوگند مدّعى عليه است ، قاضى مىتواند به دليل اين كه ولىّ ممتنع است ، براى فصل خصومت ، خود اقدام به احلاف مدّعى عليه نموده و متعاقباً حكم به برائت صادر نمايد ، يا بايد حكم به توقّف دعوى صادر نمايد ، تا حقّ احلاف شكات محفوظ بماند ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 135
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٥