رختكن حمام شاهى ، يعنى اگر لباسهاى سلطنت را به در آورى ، ديگر شاه از غير شاه مشخص نيست ، وجه تمايز او با بقيه لباس او است ، سلطنت دنيوى در ظاهر متفاوت است ، به خلاف سلطنت باطنى كه بزرگترين نعمتها طيب نفس ، رضايتخاطر و خرسندى روح است ، اگر اين بود شخص دارا و اگر ثروت بود و اين نبود ، نادارا است .
جا دارد اشاره به مطلب ظريفى كنم كه بىارتباط با بحث ما هم نيست ، علماء اخلاق قائل به وضوى باطنى همسو با وضوى ظاهريند ، وضوء در نزد اهل حقيقت كه از آن به طور مطلق تعبير به طهارت شده ، عبارتست از طهارت سرّ ( و باطن ) از مشاهده غير ، مطلقا ، يعنى به غير از رضاى حق به چيزى نينديشد ، نيّت در اين وضو اين است كه سالك در باطن و سرش قصد كند ، كه : براى ابد غير او نبيند و به غير او مثل امور دنيوى توجه نكند ، زيرا متوجه به غير او مشرك به شرك خفى است ، و مشرك در لسان قرآن نجس است ( انَّمَا المُشْركونَ نَجَس ) « 1 » طهارت بدون اين نيّت محقق نخواهد شد ، و توحيد حقيقى بدون اين طهارت حاصل نخواهد گشت ، بلكه عمل بدون اين نيّت راه ، به وادى شرك خواهد برد سپس دست دل را از كثافات پاك كن كه قبل از وضوء دست شويند ، سپس مضمضه « 2 » است يعنى چشيدن حلاوت ذكر ، و به دنبال آن استنشاق « 3 » است ، كه تخليه ذهن از كثافات نفسانى است . بايد بينى و دهان قلب و روح را از گرفتگى و كثافات تطهير كرد ، بايد قلب را كه مخرج حروف و كلمات است تطهير كرد ، تا حرف و كلمهاى به جز در راستاى الله خارج نگردد ، بايد چنان تطهير كرد كه گويا در قلب فقط مقاطع حروف الله جاى دارد و بس .
هامش
( 1 ) . سوره توبه ، آيه 28 .
( 2 ) . مضمضه در وضوى ظاهرى آب در هان گرداندن قبل از شروع به وضوء است كه جزء مستحبات محسوب مىشود .
( 3 ) . استنشاق در وضوى ظاهرى آب در بينى كردن قبل از وضو است كه اين هم از مستحبات است .