كه نشانه شرمندگى است » .
آرى انسانى كه درونى مريض دارد اگرچه درصدد نشان ندادن نقطه ضعف خود باشد اما در مرحلهاى ضمير ناخودآگاه او ، او را رسوا كرده و مرض او را نمايان مىكند و از جمله مرضهاى روحى انسان مرض تكبّر است كه گرچه نخواهد كسى متوجه مرض او شود اما گاهى در مسئله كوچكى مثل راه رفتن يا سيگار كشيدن نمايان مىشود . « 1 »
در سوره اسرا « 2 » آمده : « وَ لا تَمْشِ فِى الارضِ مَرَحا « 3 » انَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الارضَ ولَنْ تَبْلُغَ الجبالَ طوُلًا » : « در روى زمين با تكبر راه مرو تو نمىتوانى زمين را بشكافى و طول قامتت هرگز به كوهها نمىرسد » .
آرى متكبّر نه زمين را مىشكافد و نه از نظر قامت به كوه مىماند ، تازه بر فرض قامتش به بلنداى كوه برسد مگر كوه چه قدر و منزلتى در دستگاه آفرينش دارد ، دانشمندان محاسبه كردهاند كه بلندترين كوههاى زمين حدود 8000 متر است اين كوهها بر روى كره زمين همانند دانهها و برجستگىهاى روى پوسته پرتغال و نارنگى است كه سطح كره زمين به واسطه اين كوهها تغيير نكرده ، بلكه موج كمى پيدا كرده است تازه كره ما در كهكشان خود چيزى نيست چه رسد به مجموعه دستگاه آفرينش ، پس اين متكبّر چه در سَر مىپروراند كه در راه رفتن پاهاى خود را محكم بر زمين كوفته تا مردم را از آمد و رفت خويش آگاه سازد ، گردن به آسمان مىكشد تا برترى خود را بر زمينيان بنماياند غافل از اين كه او همانند
مورچهاى است بر صخره بسيار عظيمى كه پاى خود را بر آن صخره
هامش
( 1 ) . استاد در شبهاى پنجشنبه در ابتداى ورود به بحث كلام هر شب يكى از كلمات مولى را مورد بحث قرار مىدادند و بحث فوق الهام گرفته از بحث ايشان پيرامون كلمه 25 از كلمات نهجالبلاغه است .
( 2 ) . وِظ اسرا ، آيه 37 .
( 3 ) . مَرَح بر وزن فَرَح به معنى شدت خوشحالى در برابر يك موضوع باطل و بىاساس است .