معناى بازگشودن چيز پوشيده و كنار زدن پرده است ، سپس به معناى خستگى و ضعف به كار رفته ، گويى نيروهاى انسان در چنين حالتى همگى آشكار و مصرف مىگردد و چيزى از آنها در بدن او مكتوم نمىماند . « 1 »
[ يَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ : ]
« وَ يَسْتَحْيي نِسآءَهُمْ »
جملهء « يَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ » ( زنان آنها را زنده نگه مىداشت ) از مادّهء « استحياء - حياة » ظاهر در اين است كه ، اصرار به بقاء حيات دختران و زنان داشتند ، يا به خاطر خدمتكارى و يا كامجوئىهاى جنسى و يا هر دو . « 2 »
[ يَسْتَسْخِرُون : ]
« ءَايَةً يَسْتَسْخِرُونَ »
جملهء « يَسْتَسْخِرُون » از مادّهء « استسخار » به عقيدهء جمعى از مفسران ، به معناى « يسخرون » ( مسخره مىكنند ) آمده ، و در ميان اين دو تعبير فرقى نيست ، در حالى كه بعضى ديگر ، براى اين دو ، معناى متفاوتى قائلند : « يَسْتَسْخِرُون » را به خاطر مفهومى كه در باب استفعال نهفته شده ، به معناى دعوتكردن ديگران به سخريه نمودن دانستهاند ، اشاره به اين كه : نه تنها خودشان آيات الهى را به باد استهزاء مىگرفتند ، بلكه تلاش و كوشش داشتند ديگران نيز اين كار را انجام دهند تا مسأله به شكل عمومى در جامعه درآيد .
بعضى تفاوت اين دو را در تأكيد بيشترى مىدانند كه از جملهء « يَسْتَسْخِرُون » استفاده مىشود . و بعضى اين جمله را به عنوان « اعتقاد به سخريه بودن چيزى » تفسير كردهاند ، يعنى آنها بر اثر انحراف شديد ، به راستى معتقد بودند كه اين معجزات سخريهاى بيش نيست ! ولى معناى دوم ، از همه مناسبتر به نظر مىرسد . « 3 »
[ يَسْتَصْرِخُ : ]
« بِالْأَمْسِ يَسْتَصْرِخُهُ »
« يَسْتَصْرِخُ » از « استصراخ » به معناى يارى طلبيدن است ، ولى ، در اصل به معناى فرياد كشيدن و يا از ديگرى تقاضاى فرياد زدن ، مىباشد و اين امر معمولًا ملازم با يارى طلبيدن است . « 4 »
[ يَسْتَضْعَفُون : ]
« كَانُوا يُسْتَضْعَفُونَ »
« يَسْتَضْعَفُون » از مادّهء « استضعاف » معادل كلمهء « استعمار » است كه در عصر و زمان ما به كار مىرود و مفهوم آن اين است كه :
قومى ستمپيشه ، جمعيتى را تضعيف كنند
هامش
( 1 ) . انبياء ، آيهء 19 ( ج 13 ، ص 414 )
( 2 ) . قصص ، آيهء 4 ( ج 16 ، ص 26 )
( 3 ) . صافات ، آيهء 14 ( ج 19 ، ص 38 )
( 4 ) . قصص ، آيهء 18 ( ج 16 ، ص 62 )