مجرم ، با كدام سنگ بايد نابود شود ! « 1 »
[ مسيطر : ]
« أَمْ هُمُ الْمُصَيْطِرُونَ »
« مسيطر » از مادّهء « سَيْطَرِة - سَطْر » به كسى مىگويند كه بر امرى تسلط داشته باشد ، و به آن خط دهد ، همان گونه كه نويسنده بر سطور كلام خويش تسلط دارد ( بايد توجّه داشت كه اين كلمه ، هم با « صاد » ، و هم با « سين » نوشته مىشود ، و هر دو به يك معناست ، هر چند رسم الخط مشهور قرآن با « صاد » مىباشد ، چنان كه در « مصيطر » خواهد آمد ) . « 2 »
[ مَشْئَمَة : ]
« وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ »
« مَشْئَمَة » از مادّهء « شؤم » نقطهء مقابل « مَيْمَنَة » از مادّهء « يمن » است ، يعنى اين گروه كافر ، افرادى شوم و ناميمونند ، كه هم سبب بدبختى خودشانند ، و هم بدبختى جامعه ، ولى از آنجا كه شوم بودن و خجسته بودن در قيامت به آن شناخته مىشود كه نامهء اعمال افراد در دست چپ ، يا در دست راست آنها باشد ، بعضى اين تفسير را براى آن پذيرفتهاند ، به خصوص اين كه مادّهء « شؤم » در لغت به معناى گرايش به چپ نيز آمده است . « 3 »
[ مَشْئُوم : ]
« مَشْئُوم » از مادّهء « شُؤم » به معناى « شائم » كسى كه مايهء بدبختى است . « 4 »
[ مشارق : ]
« وَ رَبُّ الْمَشارِقِ »
« مشارق » از مادّهء « مَشرِق - شُرُوق » به معناى مشرقها مىباشد . « 5 »
[ مَشْحُون : ]
« الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ »
« مَشْحُون » از مادّهء « شحن » ( بر وزن صحن ) به معناى پر كردن است ؛ و گاه به معناى مجهز ساختن ، نيز آمده . و « شحناء » به عداوتى گفته مىشود كه تمام وجود انسان را پر كند . و منظور در اينجا اين است كه ، آن كشتى مملوّ از نفرات و همهء وسائل بود و كمبودى نداشت .
و در سورهء « يس » اشاره به اين است كه نه تنها خودشان بر كشتى سوار مىشوند ، بلكه مال التجاره و وسائل مورد نياز آنها ، نيز با آن حمل و نقل مىگردد . « 6 »
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 14 ( ج 2 ، ص 534 ) ؛ ذاريات ، آيهء 34 ( ج 22 ، ص 367 )
( 2 ) . طور ، آيهء 37 ( ج 22 ، ص 467 )
( 3 ) . واقعه ، آيهء 9 ( ج 23 ، ص 214 ) ؛ بلد ، آيهء 19 ( ج 27 ، ص 45 )
( 4 ) . اسراء ، آيهء 101 ( ج 12 ، ص 339 )
( 5 ) . صافات ، آيهء 5 ( ج 19 ، ص 25 )
( 6 ) . شعراء ، آيهء 119 ( ج 15 ، ص 314 ) ؛ يس ، آيهء 41 ( ج 18 ، ص 418 )