تغيير چهره دادند ، كه به گفته بعضى از مفسران مانند « ابن عباس » ، آن آيه نيز دربارهء همين اصحاب سبت است كه پيرمردان سرجنبانانِ شكمپرست و شهوتپرستشان به خوك ، و جوانان مقلّد ، چشم و گوش بسته - كه اكثريت را تشكيل مىدادند - به ميمون تغيير چهره دادند .
بايد توجّه داشت طبق روايات ، مسخشدگان تنها چند روزى زنده مىماندند و سپس از دنيا مىرفتند ، و نسلى از آنها به وجود نمىآمد . « 1 »
[ مُسَخَّرات : ]
« الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ »
از آنجا كه طبيعت اجسام ، جذب شدن به سوى زمين است ، حركت پرندگان در بالاى زمين را با عنوان « مُسَخَّرات » ( تسخير شدهها ) از مادّهء « تسخير » بيان كرده است ؛ يعنى ، خداوند نيروئى در بال و پر آنها و خاصيتى در هوا قرار داده است كه به آنها اين امكان را مىدهد كه بر خلاف قانون جاذبه به هوا پرواز كنند . « 2 »
[ مسد : ]
« حَبْلٌ مِّنْ مَّسَدِ »
« مسد » ( بر وزن حسد ) به معناى طنابى است كه از الياف بافته شده . بعضى گفتهاند « مسد » طنابى است كه در جهنم بر گردن او مىنهند كه خشونت الياف را دارد و حرارت آتش و سنگينى آهن را . « 3 »
[ مُسْرِف : ]
« كُنْتُمْ قَوْماً مُّسْرِفينَ »
« مُسْرِف » از مادّهء « اسراف » به معناى تجاوز از حد است ، اشاره به اين كه مشركان و دشمنان پيامبر صلى الله عليه و آله در مخالفت و عداوت خود ، هيچ حدّ و مرزى را به رسميت نمىشناختند . « 4 »
[ مَسْغَبَة : ]
« في يَوْمٍ ذي مَسْغَبَةٍ »
« مَسْغَبَة » از مادّهء « سَغَب » ( بر وزن غضب ) به معناى « گرسنگى » است ؛ بنابراين ، « يوم ذى مسغبة » به معناى روز گرسنگى است ، گرچه هميشه گرسنگان در جوامع بشرى بودهاند ، ولى اين تعبير ، تأكيدى است بر اطعام گرسنگان در ايام قحطى و خشكسالى و مانند آن ، براى اهميت اين موضوع ، و الا اطعام گرسنگان هميشه از افضل اعمال بوده و هست . « 5 »
[ مُسْفِرَة : ]
« يَوْمَئِذٍ مُّسْفِرَةٌ »
« مُسْفِرَة » از مادّهء « اسفار » به معناى آشكار شدن و درخشيدن است ، همانند طلوع
هامش
( 1 ) . اعراف ، آيهء 166 ( ج 6 ، صفحات 499 ، 500 )
( 2 ) . نحل ، آيهء 79 ( ج 11 ، ص 370 )
( 3 ) . مسد ، آيهء 5 ( ج 27 ، ص 454 )
( 4 ) . زخرف ، آيهء 5 ( ج 21 ، ص 23 )
( 5 ) . بلد ، آيهء 14 ( ج 27 ، ص 46 )