نبايد از ميدان مبارزه فرار كنيد همان گونه كه نفرات دشمن در ميدان « بدر » چند برابر شما بود ، پايدارى به خرج داديد و سرانجام پيروز شديد . « 1 »
[ زخرف : ]
« زُخْرُفَ الْقَوْلِ »
« زخرف » در اصل ، به معناى « زينت » و همچنين به معناى طلا كه وسيلهء زينت است آمده ، سپس به سخنان فريبنده كه ظاهرى زيبا دارد نيز « زخرف » و « مزخرف » گفته شده است . و اين بدان جهت است كه طلا يكى از فلزات معروف زينتى است ؛ خانههاى پر نقش و نگار را نيز « زخرف » مىگويند ، و همچنين سخنان پر آب و رنگ فريبنده را گفتار « مزخرف » مىنامند . « 2 »
[ زخرف القول : ]
« زُخْرُفَ الْقَوْلِ »
« زخرف القول » به معناى سخنان فريبنده است كه ظاهرى جالب و باطنى زشت و بد دارد . « 3 »
[ زَرابِىّ : ]
« وَ زَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ »
« زَرابِىّ » جمع « زَرِيْبَة » به معناى فرشهاى عالى خوابدار است كه هم نرم و راحت است و هم گرانبها و پر قيمت . « 4 »
[ زُرْتُم : ]
« حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ »
« زُرْتُم » از مادّهء « زيارة » و « زَوْر » ( بر وزن قول ) در اصل ، به معناى قسمت بالاى سينه است ؛ سپس به معناى ملاقات كردن و روبرو شدن به كار رفته است . « زَوَر » ( بر وزن سفر ) به معناى كج شدن قسمت بالاى سينه است ، و از آنجا كه دروغ نوعى انحراف از حق است ، به آن ، « زُور » ( بر وزن كور ) اطلاق مىشود . « 5 »
[ زَرْع : ]
« يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ »
« زَرْع » هر گونه زراعتى را شامل مىشود ، و در سورهء « سجده » معناى وسيعى دارد كه هرگونه گياه و درخت را شامل مىشود ، هر چند گاهى در استعمالات در مقابل درخت قرار مىگيرد . « 6 »
[ زُرْق : ]
« الْمُجْرِمينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً »
« زُرْق » جمع « ازرق معمولًا به معناى كبود
هامش
( 1 ) . انفال ، آيهء 15 ( ج 7 ، ص 143 )
( 2 ) . انعام ، آيهء 112 ( ج 5 ، ص 506 ) ؛ اسراء ، آيهء 93 ( ج 12 ، ص 312 )
( 3 ) . انعام ، آيهء 112 ( ج 5 ، ص 505 )
( 4 ) . غاشيه ، آيهء 16 ( ج 26 ، ص 439 )
( 5 ) . تكاثر ، آيهء 2 ( ج 27 ، ص 301 )
( 6 ) . نحل ، آيهء 11 ( ج 11 ، ص 194 ) ؛ سجده ، آيهء 27 ( ج 17 ، ص 193 )