[ ربّ : ]
« الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ »
« ربّ » - همان گونه كه در تفسير سورهء « حمد » گفتهايم - به معناى « مالك مصلح » است ؛ بنابراين ، به هر كس كه مالك چيزى باشد اطلاق نمىشود ، بلكه به مالكى مىگويند كه در صدد اصلاح ، حفظ و تدبير ملك خويش است ، به همين دليل ، گاه به معناى تربيت كننده و پرورش دهنده نيز آمده است . « 1 »
[ رُباع : ]
« مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ »
« رُباع » بهمعناى « چهارتا ، چهار تا » مىباشد . « 2 »
[ رَبَّانِيِّينَ : ]
« كُونُواْ رَبَّانِيِّينَ »
« رَبَّانِيِّينَ » جمع « رَبَّانِىّ » به كسى گفته مىشود كه ارتباط او با « ربّ » ( پروردگار ) قوى باشد و از آنجا كه واژهء « ربّ » دربارهء كسى گفته مىشود كه به اصلاح و تربيت ديگران پردازد ، مفهوم اين واژه در آيهء بالا آن است كه هرگز سزاوار پيامبران نيست كه مردم را به پرستش خويش دعوت كنند ، آنچه براى آنها سزاوار است اين است كه :
مردم را در پرتو تعليم آيات الهى و تدريس
هامش
( 1 ) . حمد ، آيهء 2 ( ج 1 ، ص 54 ) ؛ مؤمنون ، آيهء 86 ( ج 14 ، ص 320 )
( 2 ) . نساء ، آيهء 3 ( ج 3 ، ص 324 )