ر
[ رئوف : ]
« اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُفٌ رَّحيمٌ »
« رئوف » اشاره به محبت و لطف خاص خدا نسبت به مطيعان است . « 1 »
[ رِئى : ]
« أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً »
« رِئى » به معناى هيئت و منظر است . « 2 »
[ رابِطُوا : ]
« صابِرُوْا وَ رابِطُواْ »
« رابِطُوا » از مادّهء « رِباط » گرفته شده و در اصل به معناى بستن چيزى در مكانى است ( مانند بستن اسب در يك محل ) و به همين جهت به كاروانسرا « رباط » مىگويند و « ربط قلب » به معناى آرامش دل و سكون خاطر است ، گويا به محلى بسته شده است و « مرابطه » به معناى مراقبت از مرزها آمده است ؛ زيرا سربازان و مركبها و وسائل جنگى را در آن محل نگاهدارى مىكنند .
خلاصه اين كه « مرابطه » معناى وسيعى دارد كه هر گونه آمادگى براى دفاع از خود و جامعهء اسلامى را شامل مىشود .
در فقه اسلامى نيز در باب جهاد بحثى تحت عنوان « مرابطه » يعنى آمادگى براى حفظ مرزها در برابر هجوم احتمالى دشمن ديده مىشود كه احكام خاصى براى آن بيان شده است . ( براى كسب اطلاع بيشتر به كتب فقهى مراجعه شود ) . « 3 »
[ رابِى : ]
« السَّيْلُ زَبَداً رَّابِياً »
« رابِى » از مادّهء « رُبُوّ » ( بر وزن غلوّ ) به معناى بلندى و برترى است و « ربا » كه به معناى سود يا پول اضافى يا جنس ديگر است نيز از همين ماده و به همين معناست ، چون اضافى و زيادى را مىرساند . « 4 »
[ رابِيَة : ]
« فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رَّابِيَةً »
« رابِيَة » و « ربا » از يك ماده است ، و به معناى افزايش و اضافه است ، و در اينجا ، منظور عذابى است بسيار سخت و شديد . « 5 »
[ راجِفَه : ]
« يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ »
« راجِفَه » از مادّهء « رجف » ( بر وزن كشف ) ، به معناى اضطراب و لرزهء شديد است ، و از آنجا كه اخبار فتنهانگيز مايهء اضطراب جامعه مىشود ، به آن « اراجيف » مىگويند .
بسيارى از مفسران معتقدند كه منظور از « راجِفَه » همان صيحهء نخستين يا نفخ صور اول است كه شيپور فناى جهان و زلزلهء
هامش
( 1 ) . حديد ، آيهء 9 ( ج 23 ، ص 330 )
( 2 ) . مريم ، آيهء 74 ( ج 13 ، ص 140 )
( 3 ) . آل عمران ، آيهء 200 ( ج 3 ، ص 302 )
( 4 ) . رعد ، آيهء 17 ( ج 10 ، ص 196 )
( 5 ) . حاقّه ، آيهء 10 ( ج 24 ، ص 446 )